Δευτέρα, 21 Μαΐου 2012

Απαντήσεις στο θέμα της Νεοελληνικής Γλώσσας-έκθεσης των πανελληνίων εξετάσεων 2012


ΠΑΡΑΤΙΘΕΝΤΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012 ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΚΘΕΣΗ)
Α. Περίληψη
Μια ενδεικτική πρόταση
Το κείμενο αναφέρεται στην οικουμενική, διαχρονική και ανθρωπιστική διάσταση της αρχαίας ελληνικής τέχνης, η οποία, σύμφωνα με τη συγγραφέα, εκφράζει την φυσική και υλική υπέρβαση της ανθρώπινης ύπαρξης. Τρανό παράδειγμα αποτελεί η γλυπτική, η οποία αποδεικνύει την ψυχική ανάταση του ανθρώπου, την κοινωνική του συγκρότηση και τη μετάβαση από το μύθο στο λόγο. Η αρχαία ελληνική τέχνη γενικότερα, αφενός διδάσκει τη μετάβαση από πρωτόγονες σε οργανωμένες μορφές ζωής και κοινωνίας, όπου οι πολίτες της χαρακτηρίζονται από ελεύθερη σκέψη, εσωτερική αναζήτηση και αισθητική πληρότητα και αφετέρου αποκαλύπτει τον αγώνα του ανθρώπου για γνώση, αυτογνωσία και τελειοποίηση. Και για τους λόγους αυτούς, καταλήγει η συγγραφέας, η αρχαία ελληνική τέχνη θα αποτελεί πάντα μια πρωτοπορία για την αναγέννηση του ανθρώπου. 
     
Β1. Ενδεικτική απάντηση:
Η αρχαία τέχνη θα μένει πάντα πρωτοποριακά επίκαιρη και ζωντανή. Και αυτό διότι… (αιτιολόγηση και τεκμήρια), π.χ. η αρχαία ελληνική τέχνη μεταφέρει μέσα στο χρόνο θεμελιώδεις αξίες, όπως είναι η δημοκρατία, η ελευθερία, η δικαιοσύνη… και προτρέπει σε συνεχή αγώνα για την προάσπιση και ενίσχυση αυτών …/ ενσαρκώνει την αταλάντευτη πίστη του ανθρώπου στην ανανέωση και αναμόρφωση των δομών και δεδομένων, την αναζήτηση του νέου, του καινοτόμου, του ριζοσπαστικού…/ Και όλα αυτά συνεχίζουν να αποτελούν ζητούμενα… και θα συνεχίσουν να αποτελούν αιτήματα στην πορεία του ανθρώπου προς την πρόοδο και την ευημερία….  
Β2. α. Επίκληση στο συναίσθημα του δέκτη…επιδιώκει να διεγείρει το συναίσθημα του θαυμασμού και της περηφάνιας… με τη χρήση λέξεων-φράσεων με μεταφορική σημασία και συγκινησιακά φορτισμένων («πλάστης αθάνατου έργου / δάμασε/ να αιχμαλωτίσει / τέλεια μορφή/ αέναο γίγνεσθαι κ.λπ.»)…/ με αφήγηση («δάμασε…άνθρωπο»)…/ κ.λπ.
β. Επίκληση στη λογική… με χρήση επιχειρήματος: «Να γιατί…δημιουργία ελευθερίας»… και τεκμηρίων: εμπειρικές αλήθειες (π.χ. «Δάμασε η ελληνική τέχνη το ζώο» / «είναι η τέχνη πυξίδα και σταθερός προσανατολισμός»…)   
Β3. Υπάρχουν πάρα πολλές, π.χ.: «το ελληνικό πλαστικό κατόρθωμα / να δαμάσει το πάθος / καθαγιάζει / ανάτασης ψυχικής…/ εγγυητής της ιστορικής αλληλεγγύης / …/ δάμασε το ζώο /… κ.λπ.»
Β4. α. επίτευγμα: κατόρθωμα, δημιούργημα…
δαμάσει: χαλιναγωγήσει, τιθασεύσει, υποτάξει, ημερώσει…
μετάβαση: πέρασμα, μεταφορά, μεταπήδηση…
πληρότητα: ολοκλήρωση, ολότητα…
ουσιώδες: βασικό, θεμελιώδες, κύριο…
β. έλλογη: άλογη, παράλογη…
κοντά: μακριά…
συνοπτικό: αναλυτικό, εκτενές…
φυσικής: τεχνητής
αιχμαλωτίσει: απελευθερώσει, αποδεσμεύσει…

Β5. α. Ενεργητική σύνταξη
Μετατροπή σε παθητική: Τα πλαίσια μιας πάντα ευνομούμενης και ισορροπημένης πολιτείας διαγράφονται από τον τεχνίτη
β. Ενεργητική σύνταξη
Μετατροπή σε παθητική: Το ζώο δαμάστηκε από την ελληνική τέχνη πριν ανακαλυφθεί ο τέλειος άνθρωπος

Γ. Κατευθύνσεις στις οποίες θα μπορούσε να κινηθεί ο μαθητής, προκειμένου να αναπτύξει το συγκεκριμένο θέμα:
Προσφώνηση: Αγαπητέ κύριε Δήμαρχε, αγαπητοί συνδημότες και συνδημότισσες, κυρίες και κύριοι,
Πρόλογος: Ο μαθητής μπορεί, ως εκπρόσωπος του σχολείου του, καταρχάς να χαιρετήσει την πρωτοβουλία του δήμου… να μιλήσει για τη σημασία τέτοιων πρωτοβουλιών… και στη συνέχεια να επισημάνει πως μεταφέρει τις απόψεις και τους προβληματισμούς των συμμαθητών του… που απηχούν και τις αγωνίες όλων των νέων…   
Κύριο Μέρος:
Ζητούμενο α: Ο μαθητής μπορεί να μιλήσει για την προσφορά της Τέχνης στους νέους εστιάζοντας στο σήμερα, να αποδείξει δηλαδή πως μέσω της επαφής με την τέχνη προκύπτουν οφέλη, τα οποία μπορούν να πιστωθούν οι νέοι στις μέρες μας… π.χ.:
  • Αισθητική καλλιέργεια… σε μια εποχή που κυριαρχεί η κακογουστιά και η αντιαισθητικότητα…
  • Πνευματική άσκηση… κριτικός νους… ελεύθερη σκέψη… τη στιγμή που παντού παραμονεύουν μηχανισμοί χειραγώγησης και εξανδραποδισμού…
  • Δημιουργικότητα… αυτενέργεια… έκφραση και άρα ενδυνάμωση της δημιουργικής φλόγας… τη στιγμή που…
  • Επαφή με το χώρο των αρχών και αξιών… άρα ηθική συνείδηση και συγκρότηση… σε μια εποχή που μεσουρανεί η ανηθικότητα, η διαφθορά, η σήψη…
  • Ευαισθησίες, συναισθήματα, ανθρωπιά… όλα αυτά που σήμερα τείνουν να εξαφανιστούν…
  • Ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση απέναντι στα προβλήματα και στα κακώς κείμενα της εποχής μας… πρωτοπορία… αγώνας… επανάσταση… και πολύ περισσότερο σήμερα που ως χώρα, κοινωνία, ανθρωπότητα βυθιζόμαστε σε βαθιά κρίση…  
  • Κ.λπ.  
Ζητούμενο β: Ο μαθητής οφείλει να προτείνει συγκεκριμένους τρόπους με τους οποίους μπορεί το σχολείο να συμβάλλει στην ουσιαστική επαφή των μαθητών με την τέχνη. Ενδεικτικά αναφέρονται:
  • Ενίσχυση των μαθημάτων καλλιτεχνικής και αισθητικής αγωγής… μέσω της αλλαγής των μεθόδων διδασκαλίας… της χρήσης εποπτικών μέσων… την ύπαρξη ειδικών αιθουσών…
  • Διαθεματική προσέγγιση και διδασκαλία της τέχνης… διάχυση σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα… πολλαπλασιαστική δράση…
  • Δημιουργία «ζωνών τέχνης και πολιτισμού»… καλλιτεχνικά εργαστήρια προς επιλογή…
  • Δράσεις βιωματικής επαφής με τα προϊόντα της τέχνης… π.χ. επισκέψεις σε…/ βιωματική διδασκαλία (Σολωμό στο Λόφο του Στράνη)…/ εκθέσεις…/ διαγωνισμοί καλλιτεχνικοί…/…
  • Ανοιχτές συζητήσεις με θέμα την τέχνη…π.χ.: σχολικές ημερίδες…/ δίκτυα σχολείων…/…  
Επίλογος: Ο μαθητής μπορεί, κλείνοντας, να παροτρύνει και το δήμο και τους ακροατές να στραφούν προς την τέχνη και να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την ενίσχυσή της… διότι η τέχνη αποτελεί γενικότερα την πυξίδα για την πορεία που πρέπει διαχρονικά ο άνθρωπος, η κοινωνία και η ανθρωπότητα να διαγράψει και να ακολουθήσει
Αποφώνηση: Ευχαριστώ για την προσοχή σας 

1 σχόλιο: