ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης
Προοίμιο
Αρχές:
-Οικολογική Σοφία
-Κοινωνική Δικαιοσύνη
-Συμμετοχική Δημοκρατία
-Μη Βία
-Αειφορία (Βιωσιμότητα)
-Σεβασμός για την ποικιλομορφία
Πολιτική Δράση:
1. Δημοκρατία
2. Δικαιοσύνη /Ισότητα
3. Κλιματική Αλλαγή και Ενέργεια
4.Βιοποικιλότητα
5. Επιβολή αειφορικών αρχών στην παγκοσμιοποίηση της οικονομίας
6. Ανθρώπινα δικαιώματα
7. Τροφή και νερό
8. Αειφορικός σχεδιασμός
9. Ειρήνη και Ασφάλεια
10.Δρώντας παγκόσμια
ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ
Από την εποχή που το διεθνές πράσινο κίνημα ήταν αποκλειστικά υπόθεση της δυτικής και βόρειας Ευρώπης, με επίκεντρο μάλιστα τη Γερμανία, έχουν περάσει πολλά χρόνια. Σήμερα οι Πράσινοι διατηρούν πολιτική παρουσία και σε πλήθος χώρες εκτός Ευρώπης, από τις ΗΠΑ ως την Ταιβάν και από τη Βραζιλία ως την Αυστραλία. Στην ίδια την Ευρώπη συνεχίζουν να αναδύονται νέες σημαντικές πράσινες παρουσίες και σε μέχρι τώρα "άγονες" χώρες, ιδιαίτερα στην Ανατολική Ευρώπη και στη Μεσόγειο (Ισπανία, Κύπρος κ.α.).
Σε κάθε χώρα το πράσινο κίνημα έχει τη δική του φυσιογνωμία, ανάλογα με την ιστορική του διαδρομή, τις κοινωνικές δυνάμεις που το στηρίζουν, τα δεδομένα που αντιμετωπίζει στην παρέμβασή του και την ιδιαίτερη κουλτούρα κάθε πολιτικού περιβάλλοντος.
Σε διεθνές επίπεδο, τα πράσινα κόμματα είναι οργανωμένα σε ομοσπονδίες: μία ομοσπονδία για κάθε ήπειρο. Οι ομοσπονδίες αυτές έχουν κατά βάση χαρακτήρα δικτύων επικοινωνίας, διαλόγου και αλληλοϋποστήριξης αλλά και καταγραφής των κοινών θέσεων, που διαμορφώνονται κατά κανόνα συναινετικά.
Αυτό που έλειπε μέχρι πρόσφατα ήταν ο συντονισμός σε παγκόσμιο επίπεδο. Παγκόσμια συνάντηση των Πράσινων είχε γίνει μόνο μια φορά, στο περιθώριο της Συνόδου του Ρίο το 1992 και αυτή είχε άτυπο χαρακτήρα. Έτσι, τον Απρίλιο του 2001 πραγματοποιήθηκε στην Καμπέρα της Αυστραλίας η 1η Παγκόσμια Συνάντηση των Πράσινων, με συμμετοχή εκπροσώπων από 60 χώρες. Η συνάντηση οδήγησε στη δημιουργία του Παγκόσμιου Δικτύου των Πράσινων (GLOBAL GREENS) και στην ομόφωνη υιοθέτηση της Χάρτας που κρατάτε στα χέρια σας.
Αποτέλεσμα πολύμηνων συζητήσεων μεταξύ κομμάτων με τελείως διαφορετική ιστορία και περιβάλλον δράσης, η Χάρτα καταγράφει τους κοινούς τόπους του παγκόσμιου πράσινου κινήματος, με ιδιαίτερη έμφαση στα σύγχρονα μέτωπα της παγκοσμιοποίησης και τα ζητήματα Βορρά-Νότου.
Ως γέννημα της εποχής λίγο μετά το Σιάτλ και λίγο πριν τη Γένοβα και την 11η Σεπτεμβρίου, αποτυπώνει επίσης την ανανέωση του πράσινου ριζοσπαστισμού και τη σύνδεση με τα νέα κινήματα αμφισβήτησης, αναδεικνύοντας μια σειρά από σοβαρά ζητήματα, που στην Ελλάδα έχουν συζητηθεί από ελάχιστα μέχρι καθόλου.
Εκδίδοντας τη Χάρτα και στα ελληνικά, οι ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ ελπίζουν να συμβάλουν σε έναν ευρύτερο διάλογο για τα κινήματα, την παγκοσμιοποίηση, τις πράσινες ιδέες και τη σχέση που συνδέει το περιβάλλον με τα υπόλοιπα ζητήματα της κοινωνίας. Στην πορεία για ένα πετυχημένο συνέδριο του πολιτικού μας φορέα, αυτός ο διάλογος είναι απαραίτητος.
Αθήνα, Ιανουάριος 2003
Η Γραμματεία των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ
ΠΡΟΟΙΜΙΟ
Εμείς, ως πολίτες του κόσμου και μέλη του παγκόσμιου πράσινου κινήματος,
Ενωμένοι στη συναίσθησή μας ότι είμαστε εξαρτημένοι από τη ζωτικότητα, ποικιλότητα και ομορφιά της Γης και ότι αποτελεί ευθύνη μας να τις κληροδοτήσουμε, αναλλοίωτες ή και βελτιωμένες, στη γενιά που θα ακολουθήσει,
Διαβλέποντας ότι τα κυρίαρχα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης, βασισμένα στο δόγμα της οικονομικής ανάπτυξης με οποιοδήποτε τίμημα και στην υπέρμετρη και σπάταλη χρήση φυσικών πόρων, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η φέρουσα ικανότητα της γης, δημιουργούν ακραία υποβάθμιση του περιβάλλοντος και μαζικές εξαφανίσεις ειδών,
Αναγνωρίζοντας τον εκτεταμμένο ανθρώπινο πόνο που προκαλούν η αδικία, ο ρατσισμός, η φτώχεια, η άγνοια, η διαφθορά, το έγκλημα και η βία, οι ένοπλες συγκρούσεις και το κυνήγι του βραχυπρόθεσμου κέρδους,
Αποδεχόμενοι το μερίδιο ευθύνης των αναπτυγμένων χωρών για την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, κατά την προώθηση των οικονομικών και πολιτικών τους στόχων,
Κατανοώντας ότι η μακραίωνη αποικιοκρατία και εκμετάλλευση έχει εξαθλιώσει πλήθος λαών και κοινωνιών σε όλο τον κόσμο, δημιουργώντας ένα οικολογικό χρέος των πλουσίων χωρών προς εκείνες που έχασαν τον πλούτο τους,
Αναλαμβάνοντας δεσμεύσεις για κλείσιμο του χάσματος πλουσίων και φτωχών και οικοδόμηση θεσμών πολιτικής συμμετοχής, που θα βασίζονται στην ισότητα δικαιωμάτων για όλους σε κάθε τομέα της κοινωνικής, οικονομικής, πολιτικής και πολιτιστικής ζωής,
Πεπεισμένοι ότι, χωρίς ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών, πραγματική δημοκρατία δεν μπορεί να υπάρξει,
Μεριμνώντας για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς,
Αναγνωρίζοντας τα δικαιώματα των ιθαγενών λαών και τη συμβολή τους στην κοινή πολιτιστική κληρονομιά, όπως και τα δικαιώματα κάθε μειονότητας και καταπιεσμένου λαού στον ιδιαίτερο πολιτισμό τους, τη θρησκεία τους, την οικονομική και πολιτισμική τους ζωή,
Πεπεισμένοι ότι η συνεργασία, και όχι ο ανταγωνισμός, αποτελεί προϋπόθεση για να διασφαλίσουμε ανθρώπινα δικαιώματα όπως τροφή με πραγματική θρεπτική αξία, κατάλληλη στέγη, υγεία, εκπαίδευση, αξιοπρεπή εργασία, ελευθερία λόγου, πόσιμο νερό και φυσικό περιβάλλον χωρίς υποβάθμιση,
Συνειδητοποιώντας ότι το περιβάλλον δεν γνωρίζει κρατικά σύνορα,
και
Εκκινώντας από τη Διακήρυξη της Παγκόσμιας Συνάντησης των Πράσινων στο Ρίο το 1992,
Επιβεβαιώνουμε την ανάγκη ριζικών αλλαγών στις στάσεις και αξίες των ανθρώπων αλλά και στον τρόπο ζωής και παραγωγής.
Διακηρύσσουμε ότι η νέα χιλιετία προσφέρει ένα ορόσημο για την έναρξη αυτού του μετασχηματισμού.
Δηλώνουμε αποφασισμένοι να προωθήσουμε μια συνολική αντίληψη για τη βιωσιμότητα, που να:
-Προστατεύει και αποκαθιστά την ακεραιότητα των οικοσυστημάτων του πλανήτη μας, με ιδιαίτερη μέριμνα για τη βιοποικιλότητα και τις φυσικές διεργασίες που συντηρούν τη ζωή.
-Αναγνωρίζει την αλληλεξάρτηση όλων των οικολογικών, κοινωνικών και οικονομικών διεργασιών.
-Εξισορροπεί τα ατομικά συμφέροντα με το κοινό καλό.
-Εναρμονίζει την ελευθερία με την ευθύνη.
-Καλωσορίζει την ποικιλομορφία σε πλαίσιο ενότητας.
-Συμφιλιώνει τους βραχυπρόθεσμους στόχους με τους μακροπρόθεσμους σκοπούς.
-Εξασφαλίζει ότι οι μελλοντικές γενιές θα έχουν ίδια δικαιώματα με τη σημερινή στα οφέλη του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.
Επιβεβαιώνουμε την αμοιβαία ευθύνη μεταξύ μας, προς την ευρύτερη κοινότητα της ζωής και προς τις επόμενες γενιές.
Δεσμευόμαστε, ως πράσινα κόμματα και πολιτικά κινήματα απ' όλον τον κόσμο, να εφαρμόσουμε τις αλληλένδετες αυτές αρχές για να δημιουργήσουμε μια παγκόσμια συνεργασία για την υποστήριξη της υλοποίησής τους.
ΑΡΧΕΣ
Οι πολιτικές των Πράσινων βασίζονται στις αρχές που ακολουθούν:
-Οικολογική Σοφία
Αναγνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι αποτελούν μέρος του φυσικού κόσμου και αντιμετωπίζουμε με σεβασμό τις ιδιαίτερες αξίες όλων των μορφών ζωής, χωρίς να εξαιρούμε τα μη ανθρώπινα είδη.
Αποδεχόμαστε τη σοφία των ιθαγενών πληθυσμών σε όλο τον κόσμο, ως φρουρών της γης και του πλούτου της.
Δεν λησμονούμε την εξάρτηση της ανθρώπινης κοινωνίας από τους οικολογικούς πόρους του πλανήτη και το χρέος της να διασφαλίζει την ακεραιότητα των οικοσυστημάτων και να προστατεύει τη βιοποικιλότητα και τη διατήρηση των συστημάτων που συντηρούν τη ζωή.
Αυτό απαιτεί:
• να μάθουμε να διαβιώνουμε μέσα στα όρια που θέτουν η οικολογία του πλανήτη και οι φυσικοί του πόροι.
• να προστατεύσουμε τα ζώα και τα φυτά αλλά και την ίδια τη ζωή που στηρίζεται στα βασικά στοιχεία της φύσης: γη, νερό, αέρα και ήλιο.
• να ακολουθούμε το δρόμο της σύνεσης -όπου η γνώση μας είναι περιορισμένη- ώστε να διασφαλίσουμε ότι οι φυσικοί πόροι του πλανήτη θα συνεχίσουν να υπάρχουν σε αφθονία για την παρούσα και τις μέλλουσες γενιές.
-Κοινωνική Δικαιοσύνη
Αναγνωρίζουμε ότι το κλειδί για κοινωνική δικαιοσύνη είναι η δίκαιη κατανομή των κοινωνικών και φυσικών πόρων, σε τοπικό αλλά και παγκόσμιο επίπεδο, ώστε οι βασικές ανθρώπινες ανάγκες να καλύπτονται για όλους άνευ όρων και όλοι οι πολίτες να έχουν διασφαλισμένη κάθε ευκαιρία για προσωπική και κοινωνική ανάπτυξη.
Διακηρύσσουμε ότι δεν υπάρχει κοινωνική δικαιοσύνη χωρίς περιβαλλοντική, ούτε και περιβαλλοντική δικαιοσύνη χωρίς κοινωνική.
Αυτό απαιτεί:
• Δίκαιη οργάνωση του κόσμου και σταθερή παγκόσμια οικονομία, που θα γεφυρώσει το χάσμα πλουσίων και φτωχών, τόσο διεθνώς όσο και στο εσωτερικό κάθε χώρας. Επίσης θα εξισορροπήσει τη ροή πόρων από το Νότο προς το Βορρά και θα ανακουφίσει τις φτωχές χώρες από τα βάρη των χρεών, που εμποδίζουν την ανάπτυξη τους.
• Εκρίζωση της φτώχειας, ως ηθική, κοινωνική, οικονομική και οικολογική επιταγή
• Εξάλειψη του αναλφαβητισμού
• Μια νέα αντίληψη πολιτικών δικαιωμάτων, βασισμένα σε ίσα δικαιώματα όλων των ατόμων ανεξάρτητα από φύλο, φυλή, ηλικία, θρήσκευμα, εθνοτική ή εθνική προέλευση, σεξουαλικό προσανατολισμό, αναπηρία, οικονομική κατάσταση ή υγεία
-Συμμετοχική Δημοκρατία
Αγωνιζόμαστε για μια δημοκρατία όπου κάθε πολίτης θα έχει το δικαίωμα να εκφράζει τις απόψεις του και θα είναι σε θέση να συμμετέχει άμεσα στις περιβαλλοντικές, οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή του. Έτσι, η εξουσία και η ευθύνη θα επικεντρώνονται στις τοπικές και περιφερειακές κοινότητες και θα εκχωρούνται σε υψηλότερα επίπεδα διακυβέρνησης μόνο όταν είναι απολύτως αναγκαίο.
Αυτό απαιτεί:
• Ενδυνάμωση κάθε ατόμου, με την παροχή πρόσβασης σε όλες τις πληροφορίες που συνδέονται με μια απόφαση αλλά και καθολικής πρόσβασης στην εκπαίδευση ώστε να γίνεται εφικτή η συμμετοχή.
• Αναίρεση των ανισοτήτων στην κατανομή πλούτου και πολιτικής δύναμης, που αποτελούν εμπόδια στη συμμετοχή.
• Δημιουργία θεσμών άμεσης δημοκρατίας που να δίνουν δυνατότητες απευθείας λήψης των αποφάσεων από τους άμεσα ενδιαφερόμενους και να βασίζονται σε συστήματα που να ενθαρρύνουν την ενεργοποίηση των πολιτών, την εθελοντική δράση και την κοινοτική υπευθυνότητα.
• Δυναμική υποστήριξη στην παροχή φωνής και στους νέους, με εκπαίδευση, ενθάρρυνση και υποβοήθηση της συμμετοχής τους σε κάθε τομέα της πολιτικής ζωής, περιλαμβανομένης της συμμετοχής σε όλους τους θεσμούς που λαμβάνουν αποφάσεις.
• Όλοι οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι να είναι προσηλωμένοι στις αρχές της διαφάνειας, της ειλικρίνειας και της λογοδοσίας προς την κοινωνία.
• Όλα τα εκλογικά συστήματα να είναι διαφανή και δημοκρατικά, και να κατοχυρώνεται αυτό από τη νομοθεσία.
• Σε όλα τα εκλογικά συστήματα, κάθε ενήλικος να έχει ισοδύναμη ψήφο.
• Όλα τα εκλογικά συστήματα να βασίζονται στην αναλογική εκπροσώπηση και όλες οι εκλογικές διαδικασίες να επιχορηγούνται από δημόσιους πόρους, με επιβολή αυστηρών ορίων και πλήρους διαφάνειας στις δωρεές εταιρειών και ιδιωτών προς υποψηφίους.
• Όλοι οι πολίτες να έχουν το δικαίωμα ένταξης στο πολιτικό κόμμα της επιλογής τους, στα πλαίσια ενός πολυκομματικού συστήματος.
-Μη Βία
Διακηρύσσουμε την προσήλωσή μας στη μη βία και αγωνιζόμαστε για μια κουλτούρα ειρήνης και συνεργασίας ως θεμέλιο της παγκόσμιας ασφάλειας στις διακρατικές σχέσεις, στο εσωτερικό κάθε κοινωνίας και ανάμεσα στα άτομα.
Πιστεύουμε ότι η ασφάλεια δεν πρέπει να εστιάζεται στη στρατιωτική ισχύ αλλά στη συνεργασία, την υγιή οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, την περιβαλλοντική ασφάλεια και το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Αυτό απαιτεί:
• Συνολική αντίληψη για την παγκόσμια ασφάλεια, με προτεραιότητα στις οικονομικές, οικολογικές, ψυχολογικές και πολιτιστικές πλευρές των συγκρούσεων, αντί για την παραδοσιακή αντίληψη που στηρίζεται πρωταρχικά στη στρατιωτική ισορροπία δυνάμεων.
• Παγκόσμιο σύστημα ασφαλείας, ικανό να προλαμβάνει, να διαχειρίζεται και να επιλύει διαμάχες.
• Αναίρεση των αιτίων του πολέμου, μέσω κατανόησης και σεβασμού προς τις άλλες κουλτούρες, εκρίζωσης του ρατσισμού, προώθησης της ελευθερίας και δημοκρατίας και τερματισμού της φτώχειας σε παγκόσμιο επίπεδο.
• Επιδίωξη γενικού και πλήρους αφοπλισμού, κυρίως μέσω διεθνών συμφωνιών που θα διασφαλίζουν πλήρη και οριστική απαγόρευση πυρηνικών, βιολογικών και χημικών όπλων, ναρκών κατά προσωπικού και όπλων απεμπλουτισμένου ουρανίου.
• Ενίσχυση του ΟΗΕ, ώστε να αποτελέσει τον παγκόσμιο οργανισμό διαχείρισης συγκρούσεων και διαφύλαξης της ειρήνης.
• Επιδίωξη αυστηρού κώδικα δεοντολογίας για τις εξαγωγές όπλων σε χώρες όπου τα ανθρώπινα δικαιώματα παραβιάζονται.
-Αειφορία (Βιωσιμότητα)
Αναγνωρίζουμε τα πεπερασμένα περιθώρια της ανθρώπινης κοινωνίας για υλική επέκταση στο χώρο της βιόσφαιρας, καθώς και την ανάγκη να διατηρήσουμε τη βιοποικιλότητα, με αειφόρο χρήση των ανανεώσιμων φυσικών πόρων και υπεύθυνη χρήση των μη ανανεώσιμων.
Πιστεύουμε ότι, για να επιτευχθεί η αειφορία αλλά και να καλυφθούν οι ανάγκες της σημερινής και των επόμενων γενεών με τους πεπερασμένους φυσικούς πόρους που διαθέτει η Γη, χρειάζεται να αναχαιτίσουμε και να αντιστρέψουμε τη συνεχιζόμενη αύξηση στην παγκόσμια κατανάλωση, τον πληθυσμό και τις οικονομικές ανισότητες.
Αναγνωρίζουμε ότι η αειφορία θα είναι ανέφικτη, όσο η φτώχεια συνεχίζεται.
Αυτό απαιτεί:
• Διασφάλιση ότι οι πλούσιοι θα περιορίσουν την κατανάλωση τους ώστε να μείνει για τους φτωχότερους ένα δίκαιο μερίδιο από τους φυσικούς πόρους του πλανήτη.
• Επανακαθορισμό της έννοιας του πλούτου, με επικέντρωση στην ποιότητα ζωής παρά στη δυνατότητα υπερκατανάλωσης.
• Παγκόσμια οικονομία προσανατολισμένη στις ανάγκες όλων, όχι στην απληστία μιας μειοψηφίας, με δυνατότητα στη σημερινή γενιά να καλύπτει τις ανάγκες της χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τις ανάγκες των επόμενων γενεών.
• Εξάλειψη των αιτίων της πληθυσμιακής αύξησης με την παροχή σε όλους οικονομικής διασφάλισης, πρόσβασης στη βασική εκπαίδευση και τις υπηρεσίες υγείας, και δυνατοτήτων σε άντρες και γυναίκες να ελέγχουν περισσότερο τη γονιμότητά τους.
• Επανακαθορισμό του ρόλου και των ευθυνών των πολυεθνικών εταιριών ώστε να ενισχυθούν οι αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης.
• Εφαρμογή μηχανισμών φορολόγησης και ελέγχου των κερδοσκοπικών χρηματοοικονομικών κινήσεων κεφαλαίων.
• Διασφάλιση ότι οι τιμές αγοράς των προϊόντων και υπηρεσιών ενσωματώνουν πλήρως το περιβαλλοντικό κόστος παραγωγής και κατανάλωσής τους.
• Αποδοτικότερη χρήση ενέργειας και φυσικών πόρων, ανάπτυξη και αξιοποίηση περιβαλλοντικά αποδεκτών τεχνολογιών.
• Ενθάρρυνση οικονομικής αυτοδυναμίας σε τοπική κλίμακα στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, ώστε να δημιουργηθούν ευημερούσες κοινότητες που να ικανοποιούν τις προσδοκίες των μελών τους.
• Αναγνώριση του κεντρικού ρόλου της νεανικής κουλτούρας και ενθάρρυνση στάσεων βιωσιμότητας στα πλαίσιά της.
-Σεβασμός στη Διαφορετικότητα
Τιμούμε την πολιτιστική, γλωσσική, εθνοτική, σεξουαλική, θρησκευτική και πνευματική διαφορετικότητα, σε πλαίσια αίσθησης προσωπικής ευθύνης απέναντι σε όλα τα πλάσματα.
Υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα όλων ανεξαιρέτως των ανθρώπων να ζουν σε περιβάλλον που να στηρίζει την αξιοπρέπεια, τη σωματική υγεία και την πνευματική ευεξία.
Προωθούμε τη δημιουργία θετικών και υπεύθυνων σχέσεων αλληλοσεβασμού, πέρα από διαχωριστικές γραμμές, σε πνεύμα πολυπολιτισμικής κοινωνίας.
Αυτό απαιτεί:
• Αποδοχή του δικαιώματος των ιθαγενών πληθυσμών στα βασικά μέσα επιβίωσής τους, οικονομικά και πολιτιστικά. Περιλαμβάνονται εδώ τα δικαιώματα στη γη τους και στον αυτοκαθορισμό τους, αλλά και η αναγνώριση της συνεισ- φοράς τους στην κοινή κληρονομιά του εθνικού και παγκόσμιου πολιτισμού.
• Αναγνώριση του δικαιώματος των εθνικών και πολιτιστικών μειονοτήτων να αναπτύσσουν χωρίς διακρίσεις την κουλτούρα, τη θρησκεία και τη γλώσσα τους και να συμμετέχουν πλήρως στη νομική, κοινωνική και πολιτιστική διάσταση των δημοκρατικών διαδικασιών.
• Σεβασμό και αναγνώριση δικαιωμάτων για τις σεξουαλικές μειονότητες.
• Ισότητα γυναικών και ανδρών σε όλους τους τομείς της κοινωνικής, οικονομικής, πολιτικής και πολιτιστικής ζωής.
• Σοβαρή ενεργοποίηση της νεανικής κουλτούρας ως πολύτιμη συνεισφορά στο Πράσινο όραμά μας και αποδοχή του γεγονότος ότι οι νέοι έχουν ξεχωριστές ανάγκες και τρόπους έκφρασης.
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ
1. Δημοκρατία
Η πλειοψηφία της ανθρωπότητας ζει σε χώρες με αντιδημοκρατικά καθεστώτα, όπου η διαφθορά είναι ανεξέλεγκτη, τα ανθρώπινα δικαιώματα καταπατούνται και η λογοκρισία του Τύπου αποτελεί συνηθισμένο φαινόμενο. Στις ανεπτυγμένες δημοκρατίες η διαφθορά έχει λιγότερο εμφανείς μορφές, με συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης σε λίγα χέρια, εξάρτηση του πολιτικού κόσμου από "χορηγίες" επιχειρηματιών, συστηματικό αποκλεισμό εθνικών, φυλετικών, θρησκευτικών και πολιτιστικών μειονοτήτων αλλά και εκλογικά συστήματα που οδηγούν σε διακρίσεις απέναντι στις εναλλακτικές ιδέες και τα μικρά και νέα κόμματα.
Εμείς οι Πράσινοι
1.1 Δίνουμε προτεραιότητα στην ενθάρρυνση και ενίσχυση των κινημάτων βάσης και των άλλων οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, που εργάζονται σε όλα τα επίπεδα, από το τοπικό ως το παγκόσμιο, για διακυβέρνηση δημοκρατική, διαφανή και υπόλογη στους πολίτες.
1.2 Υποστηρίζουμε ενεργά τη νέα γενιά να αποκτήσει λόγο για τα πράγματα, ενθαρρύνοντας, εκπαιδεύοντας και υποβοηθώντας τη συμμετοχή των νέων σε κάθε τομέα της πολιτικής δραστηριότητας.
1.3 Θα αγωνιστούμε για τον εκδημοκρατισμό των σχέσεων μεταξύ των φύλων, προωθώντας κατάλληλες ρυθμίσεις που θα επιτρέψουν σε γυναίκες και άντρες να συμμετάσχουν ισότιμα στο οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό πεδίο.
1.4 Πιέζουμε για άμεση επικύρωση της Σύμβασης του Ο.Ο.Σ.Α για την Καταπολέμηση της Δωροδοκίας Αλλοδαπών Αξιωματούχων στις Διεθνείς Επιχειρηματικές Σχέσεις.
1.5 Στηρίζουμε το δικαίωμα πρόσβασης των πολιτών στα επίσημα στοιχεία και το δικαίωμα για ελεύθερα και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης.
1.6 Θα εργαστούμε για γενίκευση της πρόσβασης στην ηλεκτρονική επικοινωνία και πληροφορική, τουλάχιστο για το ραδιόφωνο και για κοινόχρηστο Διαδίκτυο και Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο σε επίπεδο κοινότητας. Θα εργαστούμε επίσης για τη φθηνότερη δυνατή πρόσβαση στις τεχνολογίες αυτές.
1.7 Στηρίζουμε δίκαιο και μη θρησκευτικό δικαστικό σύστημα, που θα κατοχυρώνει την υπεράσπιση του κατηγορουμένου και θα διασφαλίζει την αναλογικότητα εγκλήματος και ποινής.
1.8 Υποστηρίζουμε τη δημόσια επιχορήγηση των εκλογικών διαδικασιών, με διασφάλιση ότι όλες οι προεκλογικές δωρεές προς υποψηφίους, όπου ο νόμος τις επιτρέπει, θα διέπονται από πλήρη διαφάνεια με ανώτατα όρια εισφοράς τόσο για άτομα όσο και για εταιρείες.
1.9 Αμφισβητούμε την κυριαρχία των επιχειρήσεων στους θεσμούς διακυβέρνησης, ιδιαίτερα εκεί όπου οι πολίτες αποστερούνται του δικαιώματος συμμετοχής στις πολιτικές διαδικασίες.
1.10 Στηρίζουμε την διάκριση των εξουσιών σε εκτελεστική, νομοθετική και δικαστική και το διαχωρισμό θρησκείας και κράτους.
1.11 Στηρίζουμε την ανάπτυξη και ισχυροποίηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
1.12 Στηρίζουμε την αναδιοργάνωση των κρατικών θεσμών για εκδημοκρατισμό και μεγαλύτερη διαφάνεια και αποτελεσματικότητα, στην υπηρεσία των στόχων της λαϊκής κυριαρχίας και της βιώσιμης ανάπτυξης.
2. Δικαιοσύνη / Ισότητα
Οι διαφορές στο επίπεδο διαβίωσης και ευκαιριών στον κόσμο είναι σήμερα αφόρητες. Τα 2.5 τρισεκατομμύρια δολλάρια του χρέους του Τρίτου Κόσμου αποτελούν ρεκόρ όλων των εποχών, την ώρα που οι χώρες του Ο.Ο.Σ.Α. διαθέτουν για βοήθεια μόλις το 0.23% του ΑΕΠ τους. Το πλουσιότερο 20% του πληθυσμού της γης απολαμβάνει πάνω από το 80% των εισοδημάτων, την ίδια στιγμή που 1.2 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε απόλυτη ένδεια (με λιγότερο από 1 δολάριο την ημέρα). 125 εκατομμύρια παιδιά δεν παρακολουθούν ποτέ σχολείο και 880 εκατομμύρια άνθρωποι αγνοούν γραφή και ανάγνωση. Πάνω από τα δύο τρίτα των αναλφάβητων είναι γυναίκες, όπως γυναίκες είναι και το 60% των φτωχών. Η αύξηση του πληθυσμού έχει επιβραδυνθεί αλλά αναμένεται να προσθέσει ακόμα 2-3 δισεκατομμύρια ανθρώπους μέχρι το 2050. Ασθένειες όπως το AIDS και η φυματίωση καταγράφουν ανοδική τάση.
Εμείς οι Πράσινοι
2.1 Θα εργαστούμε για αύξηση της επίσημης βοήθειας προς τις αναπτυσσόμενες χώρες και επικέντρωσή της στους φτωχότερους των φτωχών, με τις προτεραιότητες να καθορίζονται σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες.
2.2 Θα εργαστούμε για να βελτιώσουμε τα δικαιώματα, την κοινωνική θέση, την παιδεία και την πολιτική συμμετοχή των γυναικών.
2.3 Δεσμευόμαστε στο στόχο για καθολική πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας πρωτοβάθμια εκπαίδευση μέχρι το 2015, με χρηματοδότηση από αύξηση βοήθειας και απάλειψη χρεών.
2.4 Θα εργαστούμε για τη διαγραφή του χρέους των αναπτυσσόμενων χωρών, ιδιαίτερα των φτωχότερων. Υποστηρίζουμε τη χρήση κινήτρων που θα διασφαλίζουν ότι τα οφέλη από την απάλειψη χρεών θα διοχετεύονται σε μείωση της φτώχειας και περιβαλλοντική προστασία και ότι θα υπάρχουν διαφανείς και ελέγξιμες διαδικασίες με συμμετοχή των ενδιαφερομένων κοινοτήτων.
2.5 Θα επιχειρήσουμε συντονισμένες προσπάθειες για την καταπολέμηση των μεγάλων γενικευμένων επιδημιών, με προτεραιότητα το AIDS, τη φυματίωση και την ελονοσία, ιδιαίτερα στην Αφρική όπου απαιτείται διπλή προσπάθεια τόσο για καθολική πρόσβαση σε αποτελεσματικές θεραπείες χαμηλού κόστους όσο και για αποκατάσταση της οικονομικής προόδου, ιδίως μέσω της εκπαίδευσης.
2.6 Αναγνωρίζουμε το δικαίωμα για αποζημίωση εκείνων που αποστερούνται την πρόσβαση στους φυσικούς τους πόρους, λόγω αναγκαστικής μετακίνησης από περιβαλλοντική καταστροφή ή από ανθρώπινες παρεμβάσεις όπως αποικιοποίηση και μεταναστεύσεις.
2.7 Θα επανεξετάσουμε τη σχέση μεταξύ αποκλειστικής ιδιοκτησίας γης και αποκλειστικής χρήσης των φυσικών της πόρων, ώστε να χαλιναγωγήσουμε τις καταχρήσεις εις βάρος του περιβάλλοντος και να διευρύνουμε σε όλους, ιδιαίτερα στους ιθαγενείς πληθυσμούς, την πρόσβαση στα βασικά μέσα διαβίωσης.
2.8 Θα εργαστούμε να διασφαλίσουμε ότι όλοι οι άντρες, γυναίκες και παιδιά μπορούν να αποκτήσουν μια βασική οικονομική δυνατότητα χωρίς να χρειάζεται να καταφύγουν σε δραστηριότητες που τους βλάπτουν, όπως η πορνογραφία, η πορνεία και η πώληση ανθρώπινων οργάνων.
2.9 Δεσμευόμαστε να εργαστούμε για δικαιότερη κατανομή ευημερίας και για ίσες ευκαιρίες στο εσωτερικό κάθε κοινωνίας, αναγνωρίζοντας ότι και στις ανεπτυγμένες κοινωνίες οι αριθμοί των φτωχών και περιθωριοποιημένων αυξάνουν διαρκώς.
2.10 Θα υπερασπιστούμε και θα προωθήσουμε τα ανθρώπινα, κοινωνικά, και περιβαλλοντικά δικαιώματα των εγχρώμων.
3. Κλιματική αλλαγή και ενέργεια
Η δεκαετία του 1990 είχε τις εννιά από τις δέκα θερμότερες καταγεγραμμένες χρονιές όλων των εποχών. Τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα βρίσκονται στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων 15 εκατομμυρίων ετών. Ακραία καιρικά φαινόμενα εμφανίζονται όλο και συχνότερα, με χιλιάδες νεκρούς και εκατομμύρια αστέγους. Φαινόμενα όπως ο εκτεταμένος αποχρωματισμός και ο θάνατος των κοραλλιών, που πρωτοεμφανίστηκε το 1998, θα είναι τελείως συνηθισμένα σε 20 χρόνια. Οι ειδικοί του Διακυβερνητικού Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) βεβαιώνουν επίσημα ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη έχει ήδη αρχίσει και ότι ανθρώπινες δραστηριότητες αποτελούν σημαντικό παράγοντα για τις αλλαγές αυτές. Η θερμοκρασία της Γης αναμένεται να ανέβει άλλους 1-5 βαθμούς Κελσίου τον 21ο αιώνα, Η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει ήδη και θα συνεχίσει την άνοδό της για τα επόμενα 500 χρόνια, κατακλύζοντας πολλές από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιφέρειες του πλανήτη. Κλιματικές καταστροφές μας περιμένουν στη γωνία, αν δεν δράσουμε άμεσα.
Εμείς οι Πράσινοι
3.1 Υιοθετούμε το στόχο για μείωση των επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα σε 450 ppm το συντομότερο δυνατόν, όπως ζητά το I.P.C.C. Οι ανεπτυγμένες χώρες χρειάζεται να εκπληρώσουν όχι μόνο το Πρωτόκολλο του Κιότο (μείωση 5.2% σε παγκόσμιο επίπεδο μέχρι το 2010, με περικοπές 8% για την Ευρωπαϊκή Ένωση και 6% για τις Η.Π.Α.) που είναι γενικά ανεπαρκές, παρότι βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά και μειώσεις της τάξης του 20-30% μέχρι το 2020, ώστε στόχοι μειώσεων κατά 70-90% να είναι εφικτοί ως τα τέλη του 21ου αιώνα. Επιπρόσθετη δράση απαιτείται για τις εκλύσεις και των άλλων αερίων του θερμοκηπίου.
3.2 Πιέζουμε να τεθεί σε ισχύ το Πρωτόκολλο του Κιότο εναρμονισμένο με το στόχο αυτό, και επιμένουμε οι κανόνες εφαρμογής να οδηγούν σε πραγματικές μειώσεις εκλύσεων από βιομηχανικές πηγές στις ανεπτυγμένες χώρες, περιλαμβάνοντας και σύστημα κυρώσεων για περιπτώσεις μη συμμόρφωσης.
3.3 Θα εργαστούμε για να εγκαθιδρύσουμε διεθνές πλαίσιο καταγραφής για τις εκλύσεις των πολυεθνικών εταιριών, συνδεδεμένο με παγκόσμιους φόρους άνθρακα και παγκόσμιες περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις.
3.4 Θα εργαστούμε σκληρά προκειμένου να διασφαλίσουμε πρόσβαση των αναπτυσσόμενων χωρών στην αποδοτικότερη, καταλληλότερη και φιλικότερη στο περιβάλλον τεχνολογία, με έντονη προτεραιότητα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αλλά και αποδοχή εκ μέρους τους των Συμβάσεων για την Κλιματική Αλλαγή ώστε να διασφαλιστούν δράσεις με πληρότητα και παγκόσμια εμβέλεια. Οι αρχές της δικαιοσύνης και ισότητας οφείλουν να βρίσκονται στο επίκεντρο κάθε διαπραγμάτευσης για την κλιματική αλλαγή και κάθε σχετικού μέτρου.
3.5 Είμαστε αντίθετοι σε κάθε επέκταση της χρήσης πυρηνικής ενέργειας και θα εργαστούμε για χρονοδιάγραμμα κατάργησής της το συντομότερο δυνατόν.
3.6 Υποστηρίζουμε την έκκληση για μορατόριουμ στην αναζήτηση και εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων πετρελαιοειδών και άνθρακα.
3.7 Είμαστε αντίθετοι στην υλοτόμηση δασών μεγάλης ηλικίας, με την επισήμανση ότι τα δάση αυτά αποτελούν τα περιεκτικότερα σε άνθρακα οικοσυστήματα του πλανήτη και είναι ζωτικής σημασίας για τους ιθαγενείς, πλούσια σε φυτική και ζωική ζωή, και αναντικατάστατα με τα μέτρα του ανθρώπινου χρόνου.
3.8 Προωθούμε δεντροφυτεύσεις με ποικιλία ειδών αλλά όχι μονοκαλλιέργειες, ως βραχυπρόθεσμο μέτρο για τη δέσμευση άνθρακα με πολλά παράλληλα οφέλη για το περιβάλλον.
3.9 Προωθούμε την επιβολή φόρων στη μη ανανεώσιμη ενέργεια, με διοχέτευση των εσόδων στην προώθηση της ανανεώσιμης ενέργειας και της ενεργειακής εξοικονόμησης.
3.10 Στηρίζουμε την έρευνα για χρήση περιβαλλοντικά αποδεκτών πηγών ενέργειας και την τεχνολογική εξέλιξη της οικολογικής ηλεκτροπαραγωγής.
3.11 Προωθούμε τεχνολογίες ενεργειακής αποδοτικότητας και πράσινη υποδομή ηλεκτρισμού σε κάθε χώρα αλλά και διεθνώς, με δωρεάν μεταφορά τεχνογνωσίας ή διάθεσή της σε συμβολική τιμή. Το κόστος αυτό αποτελεί μέρος των οικονομικών επιβαρύνσεων για τις σημερινές εκλύσεις των δυτικών χωρών.
4. Βιοποικιλότητα
Τα υγιή οικοσυστήματα είναι θεμελιώδη για την ανθρώπινη ζωή, φαίνεται όμως ότι έχουμε ξεχάσει τη σχέση μεταξύ φύσης και κοινωνίας. Ο ρυθμός εξαφάνισης των ειδών είναι 100 μέχρι 1000 φορές υψηλότερος από ό,τι πριν την εμφάνιση του ανθρώπου. Μόλις 20% των αρχικών δασών του πλανήτη παραμένει σχετικά αδιατάρακτο. Το 60% των αποθεμάτων ψαριών απειλούνται από υπεραλίευση. Εισβολές φυτών, ζώων και ασθενειών από άλλα οικοσυστήματα γίνονται όλο και συχνότερες. Πίσω από την καταστροφή ενδιαιτημάτων και τις εξαφανίσεις ειδών βρίσκεται η βιομηχανική και αγροτική ανάπτυξη που παράλληλα επιδεινώνει την κλιματική αλλαγή, τις παγκόσμιες ανισότητες και την καταστροφή ιθαγενών πολιτισμών και των μέσων διαβίωσής τους. Οι αγροτικές μονοκαλλιέργειες, όπως προωθούνται από τις αγροχημικές επιχειρήσεις και επιταχύνονται από τις γενετικές τροποποιήσεις και τα δικαιώματα ευρεσιτεχνίας για οργανισμούς της φύσης, θέτουν σε κίνδυνο τη γεωργική και κτηνοτροφική βιοποικιλότητα, αυξάνοντας κατακόρυφα την ευπάθεια στις διάφορες ασθένειες.
Εμείς οι Πράσινοι
4.1 Θα αντιταχθούμε με όλη μας τη δύναμη στην καταστροφική για το περιβάλλον αγροτική και βιομηχανική ανάπτυξη και θα δώσουμε προτεραιότητα στην προστασία των αυτόχθονων φυτών και ζώων στο φυσικό τους περιβάλλον, κατά το δυνατόν σε ευρείς θύλακες.
4.2 Θα εργαστούμε για την κατάργηση των επιχορηγήσεων σε καταστροφικές για το περιβάλλον δραστηριότητες όπως υλοτομία, εκμετάλλευση ορυκτών καυσίμων, κατασκευή φραγμάτων, εξορυκτικές δραστηριότητες, γενετική μηχανική και γεωργία με μονοκαλλιέργειες.
4.3 Θα προωθήσουμε οικολογικές πολιτικές στην αγορά, για προϊόντα όπως η ξυλεία, βασισμένες πάνω στις αυστηρότερες προδιαγραφές αειφορίας, σε συνδυασμό με αξιόπιστη σήμανση για τους καταναλωτές.
4.4 Υποστηρίζουμε ανταλλαγές του τύπου "διαγραφή χρεών έναντι μέτρων προστασίας της φύσης", με προϋπόθεση τη συναίνεση των ενδιαφερόμενων ιθαγενών ή άλλων τοπικών κοινοτήτων.
4.5 Προωθούμε την αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος όπου αυτό έχει υποβαθμιστεί και τον καθαρισμό από τοξικά των ενεργών ή ανενεργών στρατιωτικών και βιομηχανικών ζωνών σε όλο τον κόσμο.
4.6 Υπογραμμίζουμε ότι η μείωση των εμπορευματικών μεταφορών μεγάλων αποστάσεων αγαθών, συνδυασμένη με προτίμηση στην τοπική παραγωγή όπου υπάρχει τέτοια δυνατότητα, παρουσιάζει το πρόσθετο πλεονέκτημα του περιορισμού των "εισβολών" από άλλα οικοσυστήματα. Συμβάλλει επίσης στη μείωση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων και της έκλυσης αερίων του θερμοκηπίου.
4.7 Δεσμευόμαστε να προωθήσουμε μαθήματα για την οικολογία του πλανήτη σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.
4.8 Θα εργαστούμε για την ίδρυση διεθνούς δικαστηρίου για περιβαλλοντικές καταστροφές και απώλειες βιοποικιλότητας, με αρμοδιότητα για εκδίκαση κατηγοριών κατά εταιριών, κρατών και ιδιωτών.
4.9 Αρνούμαστε να αποδεχθούμε εμπορευματοποίηση της ζωής και δικαιώματα ευρεσιτεχνίας για ζωντανούς οργανισμούς.
5. Επιβολή αρχών αειφορίας στην οικονομική παγκοσμιοποίηση
Από τις 100 μεγαλύτερες οικονομικές οντότητες στον κόσμο, οι 50 είναι σήμερα πολυεθνικές εταιρίες. Σε διαπλοκή με τις κυβερνήσεις, δημιούργησαν ένα νομικό σύστημα που βάζει την ανεξέλεγκτη οικονομική δραστηριότητα πάνω από το κοινό όφελος, προστατεύει τα συμφέροντα των εταιρειών και επιτίθεται στο κοινωνικό κράτος, και προωθεί την υποτέλεια των εθνικών οικονομιών σε ένα διεθνές χρηματοοικονομικό καζίνο όπου διακινούνται καθημερινά πάνω από 1.3 τρισεκατομμύρια δολάρια σε κερδοσκοπικές συναλλαγές.
Παρ' όλ' αυτά, η κατεύθυνση των πραγμάτων ίσως έχει αρχίσει ήδη να αλλάζει. Η Πολυμερής Συμφωνία για τις Επενδύσεις έχει προς το παρόν αποκρουστεί. Στις ανεπτυγμένες χώρες οι διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί μπορούν πλέον να πραγματοποιούν Συνόδους μόνο με έκτακτα αστυνομικά μέτρα. Η υπόληψη της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου έχει καταρρεύσει.
Εμείς οι Πράσινοι
5.1 Υποστηρίζουμε σθεναρά ότι τα βασικά προαπαιτούμενα της ζωής, όπως το νερό, πρέπει να παραμείνουν σε δημόσια ιδιοκτησία και έλεγχο. Πολιτισμός, βασική πρόσβαση σε τροφή, κοινωνική και δημόσια υγεία, εκπαίδευση και ελεύθερη ενημέρωση δεν αποτελούν "εμπορεύματα" προς υπαγωγή σε διεθνείς εμπορικές συμφωνίες.
5.2 Υποστηρίζουμε τη δημιουργία ενός Παγκόσμιου Οργανισμού Περιβάλλοντος, που θα συγχωνεύει το Πρόγραμμα του Ο.Η.Ε. για το Περιβάλλον (U.N.E.P), το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα του Ο.Η.Ε. (U.N.D.P) και το Παγκόσμιο Περιβαλλοντικό Ταμείο (G.E.F.) σε ενιαίο οργανισμό για την παγκόσμια προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης, με επαρκείς πόρους και δικαιοδοσία επιβολής κυρώσεων. Οι αποφάσεις του οργανισμού αυτού θα είναι δεσμευτικές και για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.
5.3 Υποστηρίζουμε τη κατάργηση της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (Δ.Ν.Τ.), εκτός αν μεταρρυθμιστούν ριζικά, με δημοκρατία στους όρους συμμετοχής των χωρών και τις διαδικασίες αποφάσεων και με δεσμευτική υπαγωγή κάθε δραστηριότητάς τους στις αρχές της αειφορίας και σε όλες τις διεθνείς συμβάσεις για τα ανθρώπινα και εργατικά δικαιώματα, καθώς και για την προστασία του περιβάλλοντος.
5.4 Υποστηρίζουμε την κατάργηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (Π.Ο.Ε.) εκτός αν μεταρρυθμιστεί ριζικά ώστε να θέσει την αειφορία ως κεντρικό του στόχο, συνδυασμένη με διαφανείς και δημοκρατικές διαδικασίες και με συμμετοχή αντιπροσώπων από τις κοινότητες που επηρεάζουν οι αποφάσεις του. Επιπρόσθετα, απαιτείται διαχωρισμός αρμοδιοτήτων, ώστε να αφαιρεθεί από την αποκλειστική αρμοδιότητα του Π.Ο.Ε. ο Μηχανισμός Διακανονισμού Διαφορών. Εκτίμηση επιπτώσεων ως προς την αειφορία για τους προηγούμενους Γύρους Διαπραγματεύσεων, είναι απαραίτητη πριν τη διαπραγμάτευση οποιασδήποτε νέας συμφωνίας.
5.5 Θα εργαστούμε να αποτρέψουμε την υλοποίηση νέων περιφερειακών συμφωνιών εμπορίου και επενδύσεων υπό τους κανόνες του Π.Ο.Ε. - όπως η προτεινόμενη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου Βορείου και Νοτίου Αμερικής (F.T.A.A.). Υποστηρίζουμε όμως τις διεργασίες οικονομικής ενοποίησης μεταξύ χωρών, εφόσον διασφαλίζουν την ευημερία των πληθυσμών και την προστασία του περιβάλλοντος.
5.6 Θα δημιουργήσουμε ένα παγκόσμιο περιβάλλον όπου τα χρηματοδοτικά και οικονομικά ιδρύματα και θεσμοί θα ενισχύουν και θα περιφρουρούν προγράμματα περιβαλλοντικής αειφορίας με στήριξη των κοινοτήτων σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο.
5.7 Απαιτούμε οι διεθνείς συμβάσεις για θέματα περιβάλλοντος, εργασιακών συνθηκών και υγείας να έχουν αυξημένη ισχύ απέναντι σε όλους τους διεθνείς κανόνες εμπορίου.
5.8 Θα εργαστούμε για την επιβολή Φόρου Τόμπιν - Χέντερσον και άλλων οικονομικών εργαλείων, που θα χαλιναγωγήσουν τις διεθνείς κερδοσκοπικές κινήσεις συναλλάγματος και θα συμβάλουν στην ενθάρρυνση επενδύσεων στην πραγματική οικονομία, και στην εξεύρεση πόρων για προώθηση δικαιότερης παγκόσμιας ανάπτυξης.
5.9 Θα εργαστούμε για να απαιτηθεί από τις εταιρείες να τηρούν τις εκάστοτε αυστηρότερες διατάξεις από την περιβαλλοντική, εργατική και κοινωνική νομοθεσία είτε των χωρών προέλευσής τους είτε των χωρών όπου δραστηριοποιούνται.
5.10 Θα εργαστούμε για να διασφαλίσουμε ότι όλοι οι παγκόσμιοι οργανισμοί, ιδίως εκείνοι με μεγάλη επιρροή στη διαμόρφωση των κανόνων του διεθνούς εμπορίου, παραμένουν σταθερά προσηλωμένοι στις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης και χρηματοδοτούν εκπαιδευτικά προγράμματα αλλαγής νοοτροπίας στα στελέχη τους για την πλήρη επίτευξη αυτού του στόχου.
5.11 Επιδιώκουμε η διοίκηση των επιχειρήσεων να γίνεται με διαφάνεια και να υπόκειται στον ίδιο βαθμό κοινωνικού ελέγχου όπως η διαχείριση του δημόσιου τομέα, με χρονοδιάγραμμα για πλήρη εξάλειψη επιδοτήσεων σε κάθε δραστηριότητα με καταστροφικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την κοινωνία.
5.12 Προσυπογράφουμε την ανάπτυξη της μη κρατικής και μη εταιρικής επιχειρηματικότητας για προώθηση μιας οικονομίας με βάση την τοπική κοινότητα, ως μέτρο καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού που γεννά η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας.
6. Ανθρώπινα δικαιώματα
Η άρνηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών πηγαίνει μαζί με τη φτώχεια και την αδυναμία άσκησης πολιτικού ελέγχου. Εκατομμύρια ανθρώπων υποφέρουν από διακρίσεις, απειλές, αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις, βίαιη μεταχείριση και θάνατο. Τρεις στις τέσσερις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο έχουν κάνει χρήση βασανιστηρίων την τελευταία τριετία.
Εμείς οι Πράσινοι
6.1 Προσυπογράφουμε την Παγκόσμια Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το Διεθνές Σύμφωνο για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, τις συμβάσεις του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας και τα άλλα διεθνή νομικά εργαλεία προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών. Πιστεύουμε ότι τα δικαιώματα αυτά έχουν χαρακτήρα καθολικό και αδιαίρετο και ότι οι κυβερνήσεις κάθε χώρας έχουν ευθύνη για την τήρησή τους.
6.2 Καταδικάζουμε όλες τις δικτατορίες και τα καθεστώτα που αρνούνται τα ανθρώπινα δικαιώματα, άσχετα από τις πολιτικές τους διακηρύξεις.
6.3 Θα εργαστούμε μαζί με τοπικές κοινότητες για να προωθήσουμε τη γνώση για τα ανθρώπινα δικαιώματα και να εξασφαλίσουμε ότι η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Ο.Η.Ε. και τα αντίστοιχα όργανα των άλλων συνθηκών διαθέτουν επαρκείς πόρους και μέσα.
6.4 Ζητάμε αναθεώρηση της Παγκόσμιας Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ώστε να περιλάβει διατάξεις για το δικαίωμα σε υγιές φυσικό περιβάλλον και τα δικαιώματα των επερχομένων γενεών στους φυσικούς και πολιτισμικούς πόρους.
6.5 Στηρίζουμε το δικαίωμα των γυναικών να αποφασίζουν οι ίδιες ελεύθερες από διακρίσεις και καταναγκασμούς, χωρίς να εξαιρούνται τα ζητήματα ελέγχου της γονιμότητάς τους με τα μέσα που εκείνες κρίνουν καταλληλότερα. Θα εργαστούμε για την επικύρωση της Σύμβασης για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών (C.E.D.A.W.), την άρση των επιφυλάξεων και την έναρξη ισχύος του Προαιρετικού Πρωτοκόλλου.
6.6 Υποστηρίζουμε το δικαίωμα των ιθαγενών για αυτοκαθορισμό, δικαιώματα στη γη τους και πρόσβαση σε παραδοσιακές μορφές αλιείας και κυνηγιού για την συντήρησή τους, με χρήση τεχνικών που σέβονται το περιβάλλον και τα θηράματα.
6.7 Ζητάμε την άμεση υιοθέτηση του σχεδίου του 1993 για τη Διακήρυξη για τα Δικαιώματα των Ιθαγενών Λαών, ως ελάχιστες προδιαγραφές προστασίας αποδεκτές από τους ίδιους. Υποστηρίζουμε τις πρωτοβουλίες των Ιθαγενών Λαών να δημιουργήσουν και να λειτουργήσουν δικές τους διεθνείς οργανώσεις.
6.8 Απαιτούμε οι βασανιστές να λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους και οργανώνουμε εκστρατείες για την προσαγωγή τους στη δικαιοσύνη είτε στις χώρες τους είτε αλλού, ενώπιον διεθνούς σώματος τακτικών δικαστών υπό την αιγίδα του Διεθνούς Δικαστηρίου.
6.9 Είμαστε αντίθετοι σε κάθε είδους προσβολή της σωματικής ακεραιότητας του ατόμου μέσω βασανισμού, ποινής ή άλλων πρακτικών, περιλαμβανομένου του ακρωτηριασμού για λόγους παραδόσεων ή θρησκείας. 6.10 Απαιτούμε την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλο τον κόσμο.
6.11 Καλούμε τις κυβερνήσεις να διασφαλίσουν ότι όλοι όσοι ζητούν άσυλο, θύματα είτε κρατικής βίας είτε ανεξάρτητων ένοπλων ομάδων, απολαμβάνουν ορθή μεταχείριση σύμφωνη με τη Σύμβαση της Γενεύης για τα Δικαιώματα Ασύλου (1951), έχουν πρόσβαση σε δίκαιες διαδικασίες κρίσης για την αίτηση ασύλου, δεν κρατούνται αυθαίρετα και δεν επιστρέφονται σε χώρες όπου κινδυνεύουν με παραβιάσεις θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους ή να αντιμετωπίσουν κίνδυνο θανάτωσης, βασανισμού ή άλλης απάνθρωπης συμπεριφοράς.
6.12 Ζητάμε την απαγόρευση κάθε είδους συλλογικής εκδίωξης πληθυσμών από τις εστίες τους.
6.13 Υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα όλων των εργαζομένων σε ασφαλή, δίκαια αμειβόμενη εργασία με δικαίωμα συνδικαλισμού.
6.14 Υποστηρίζουμε το δικαίωμα των παιδιών να μεγαλώνουν χωρίς την ανάγκη να εργάζονται και την καθιέρωση κατώτατου ορίου ηλικίας για την εργασίας παιδιών και εφήβων.
6.15 Απαιτούμε την αποποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας. Υποστηρίζουμε το δικαίωμα των ομοφυλόφιλων ανδρών και γυναικών στον δικό τους τρόπο ζωής, και την ισότητα δικαιωμάτων για τις ομοφυλοφιλικές σχέσεις.
6.16 Θα εργαστούμε για να βελτιώσουμε τις ευκαιρίες των ατόμων με ειδικές ανάγκες να ζουν και να εργάζονται ισότιμα μέσα στην κοινωνία, με πραγματικές δυνατότητες συμμετοχής στα κοινά.
6.17 Στηρίζουμε το δικαίωμα των γλωσσικών μειονοτήτων να χρησιμοποιούν τη δική τους γλώσσα.
7. Τροφή και Νερό
Εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπων αντιμετωπίζουν χρόνιο υποσιτισμό, όχι από έλλειψη επαρκούς τροφής για όλους αλλά από ανισότητα προσβάσεων σε γη, νερό, πιστώσεις και αγορές. Οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί (μεταλλαγμένα) δεν αποτελούν τη λύση, αφού το άμεσο πρόβλημα είναι η διανομή και όχι η παραγωγή. Επιπλέον, τα μεταλλαγμένα αντιπροσωπεύουν μη αποδεκτούς κινδύνους για το περιβάλλον, τους μικρούς ανεξάρτητους αγρότες και τους καταναλωτές αλλά και για τη βιοποικιλότητα, που αποτελεί την καλύτερη διασφάλισή μας απέναντι σε πιθανές αγροτικές καταστροφές. Η ανεπάρκεια νερών αποτελεί πραγματική απειλή, σε υπέργειους ταμιευτήρες αλλά και στον υδροφόρο ορίζοντα. Η αποδάσωση στις λεκάνες απορροής έχει καταστρεπτικές συνέπειες με κατολισθήσεις και πλημμύρες, ενώ η ερημοποίηση και η υποβάθμιση των εδαφών επεκτείνονται με ταχύτητα. Ακτίνα φωτός αποτελεί η ραγδαία ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας.
Εμείς οι Πράσινοι
7.0 Θεωρούμε θεμελιώδες δικαίωμα την πρόσβαση σε καθαρό νερό για τις βασικές ανάγκες και είμαστε αντίθετοι σε κάθε ιδιωτικοποίηση υδάτινων πόρων και υποδομών ύδρευσης.
7.1 Θα εργαστούμε για την εξάλειψη των επιδοτήσεων στην κατανάλωση νερού, με μόνη εξαίρεση τις κοινωνικές ανάγκες, και για ορθολογικότερη χρήση του με τη μεγαλύτερη δυνατή εξοικονόμηση.
7.2 Θα εργαστούμε για να διασφαλίσουμε την ποιοτική και ποσοτική προστασία τόσο του πόσιμου όσο και των υπόγειων νερών, καθώς και τιμολογήσεις που να διασφαλίζουν επαρκή προστασία των υδάτινων πόρων από υπερκατανάλωση και μείωση των αποθεμάτων.
7.3 Θεωρούμε απόλυτο αγαθό την προστασία των λεκανών απορροής και την καλή κατάσταση των ποτάμιων συστημάτων και θα εργαστούμε μαζί με τους άμεσα ενδιαφερόμενους για να σταματήσει κάθε υποβάθμιση των ποταμών, περιλαμβανομένης της κατασκευής μεγάλων φραγμάτων και αρδευτικών έργων αλλά και της αποδάσωσης στις λεκάνες απορροής.
7.4 Θα εργαστούμε από κοινού με τις τοπικές κοινότητες στις άνυδρες και ημιάνυδρες περιφέρειες, όπου το κλίμα κυριαρχείται από αβεβαιότητα, για να περιορίσουμε την υποβάθμιση της γης.
7.5 Εκφράζουμε το ενδιαφέρον και τη συμπαράστασή μας για τις χώρες που έχουν πληγεί σκληρά από ερημοποίηση και την αποδάσωση. Καλούμε τις χώρες που δεν έχουν κυρώσει ως τώρα τη Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για την Ερημοποίηση, να την κυρώσουν και να διασφαλίσουν τους απαραίτητους πόρους για την υλοποίησή της.
7.6 Θα υποστηρίξουμε και θα προωθήσουμε τη βιολογική γεωργία.
7.7 Απαιτούμε διεθνές μορατόριουμ στην εμπορική καλλιέργεια μεταλλαγμένων, τουλάχιστον για την επόμενη πενταετία, εν αναμονή των εξελίξεων στην έρευνα και το διάλογο. Απαιτούμε επίσης τη θέσπιση ρυθμιστικών μηχανισμών, που θα περιλαμβάνουν και αστική ευθύνη των εταιρειών για κάθε παρενέργεια.
7.8 Θα εργαστούμε για την κατοχύρωση της ασφάλειας των τροφίμων, με αυστηρούς κανονισμούς για την παραγωγή, αποθήκευση και πώληση.
7.9 Θα εργαστούμε για να διασφαλίσουμε διεξαγωγή της επιστημονικής έρευνας με όλους τους κανόνες της δεοντολογίας και της ηθικής και οι εφαρμογές της θα τηρούν την αρχή της προφύλαξης.
7.10 Ζητάμε χρονοδιάγραμμα κατάργησης όλων των μη διασπώμενων και βιοσυσσωρευόμενων τεχνητών χημικών ουσιών, και συντονισμένη προσπάθεια εξάλειψης όλων των εκλύσεων επικίνδυνων χημικών στο περιβάλλον.
7.11 Θα εργαστούμε για την απαγόρευση των ορμονών για την ανάπτυξη των ζώων και για τη θέσπιση αυστηρών κανονισμών στη χρήση αντιβιοτικών σε ζώα.
8. Αειφορικός σχεδιασμός
Η κατανάλωση στις βιομηχανικές κοινωνίες υπερβαίνει κάθε αντικειμενικά λογικό μέτρο και αποτελεί τον κύριο υπεύθυνο για την υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Στις δυτικές χώρες οι άνθρωποι χρησιμοποιούν 9πλάσιο χαρτί από ό,τι στο Νότο και κατέχουν κατά κεφαλή 100 φορές περισσότερα αυτοκίνητα σε σχέση π.χ. με την Κίνα και την Ινδία. Η μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία -που αντιγράφει τις οικολογικές διεργασίες, ελαχιστοποιεί τα απόβλητα με επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση των υλικών και δίνει έμφαση στις δραστηριότητες που προωθούν την ποιότητα της ζωής και τις κοινωνικές σχέσεις παρά την κατανάλωση εμπορευματικών αγαθών- υπόσχεται νέες θέσεις εργασίας, βιομηχανίες λιγότερο ρυπογόνες, καλύτερο εργασιακό περιβάλλον και υψηλότερη ποιότητα ζωής.
Εμείς οι Πράσινοι
8.1. Προωθούμε ως μέτρο προόδου δείκτες κοινωνικής ευημερίας και όχι τις κλασσικές μετρήσεις του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος.
8.2. Θεωρούμε ότι οι πολίτες των χωρών που επηρεάζονται από αναπτυξιακά έργα έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις σχετικές αποφάσεις άσχετα από εθνικά σύνορα.
8.3. Θα εργαστούμε για να διασφαλίσουμε ότι όσοι κερδίζουν από την εκμετάλλευση οποιουδήποτε φυσικού και/ ή κοινωνικού πόρου θα καταβάλλουν με όρους αγοράς το πλήρες τίμημα τόσο για τη χρήσή τους, όσο και για οποιαδήποτε ζημιά σε άλλους πόρους που ανήκουν στην κοινωνία.
8.4. Αναγνωρίζουμε ότι οι επιπτώσεις της συνεχούς επέκτασης των πόλεων σε βάρος της αγροτικής γης και του φυσικού περιβάλλοντος πρέπει να περιοριστούν και τελικά να ανακοπούν τελείως.
8.5. Αναγνωρίζουμε ότι η φυγή των αγροτών προς τις πόλεις λόγω φτώχειας πρέπει να επιβραδυνθεί και να αντιστραφεί με προσαρμοσμένα προγράμματα ανάπτυξης της υπαίθρου, που να λαμβάνουν υπόψη τα όρια της ανάπτυξης και να προστατεύουν τη φυσιογνωμία και την οικολογική ισορροπία του αγροτικού τοπίου.
8.6. Υποστηρίζουμε τον τοπικό σχεδιασμό για περιβαλλοντικά βιώσιμες επιχειρήσεις, στέγαση, μεταφορές, διαχείριση αποβλήτων, πάρκα, περιαστικό πράσινο και ελεύθερους χώρους. Θα δημιουργήσουμε δίκτυα ανταλλαγής πληροφοριών και αλληλοϋποστήριξης που θα συνδέουν τις τοπικές και περιφερειακές κινήσεις των Πράσινων σε όλο τον κόσμο.
8.7. Θα εργαστούμε για τη μείωση της ρύπανσης από την κυκλοφορία των οχημάτων στις πόλεις: προωθώντας την αντίθεσή μας στην αέναη επέκταση των αστικών αυτοκινητόδρομων΄ ενθαρρύνοντας τη χρήση οχημάτων με χαμηλή κατανάλωση ενέργειας΄ ενσωματώνοντας στο σχεδιασμό των χρήσεων γης τη δημόσια συγκοινωνία, το ποδήλατο και το περπάτημα΄ δίνοντας προτεραιότητα στο σχεδιασμό και τη χρηματοδότηση των μέσων μαζικής μεταφοράς, απέναντι στην υποδομή για το ιδιωτικό αυτοκίνητο΄ καταργώντας, τέλος, τις φορολογικές πολιτικές που κάνουν το αυτοκίνητο κεντρικό άξονα της πολεοδομικής εξέλιξης.
8.8. Θα εργαστούμε για να δημιουργήσουμε οικονομικές στρατηγικές κοινωνικά υπεύθυνες, μεγιστοποιώντας μέσω φορολογικών εργαλείων και δημόσιων δαπανών τα κίνητρα για δίκαιη κατανομή του πλούτου και παρέχοντας, μέσω πράσινων φόρων, κίνητρα αποφυγής των αποβλήτων και της ρύπανσης.
8.9. Απαιτούμε μείωση, ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων σε εταιρείες και κοινότητες, με στόχο μια οικονομία μηδενικών αποβλήτων που να αντιγράφει τα φυσικά οικοσυστήματα.
8.10. Θα υποστηρίξουμε όλες τις πολιτικές που επιτρέπουν στις χώρες να εντείνουν τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας μέσα από οικονομικές δραστηριότητες που προσθέτουν αξία, ή με ανακύκλωση φυσικών πόρων, παραγωγή αγαθών με μεγάλη διάρκεια ζωής, βιολογική γεωργία, ανανεώσιμη ενέργεια και περιβαλλοντική προστασία.
8.11. Προωθούμε κοινωνικά υπεύθυνες επενδύσεις και μάρκετινγκ με βάση τα οικολογικά χαρακτηριστικά των προϊόντων, ώστε οι καταναλωτές να έχουν δυνατότητα θετικών επιλογών βάσει αξιόπιστων πληροφοριών.
8.12. Αναγνωρίζουμε την αξία των παραδοσιακών και τοπικών γνώσεων και πεποιθήσεων, και υποστηρίζουμε την ενσωμάτωσή τους στο σχεδιασμό και τα προγράμματα.
9. Ειρήνη και Ασφάλεια
Τα αίτια των συγκρούσεων αλλάζουν. Οι διαφορές μεταξύ πολέμου, οργανωμένου εγκλήματος και εσκεμμένων καταπατήσεων των ανθρώπινων δικαιωμάτων σε μεγάλη κλίμακα, γίνονται όλο και πιο δυσδιάκριτες. Το εμπόριο όπλων αναπτύσσεται και παγκοσμιοποιείται, τροφοδοτούμενο από την εξαίρεσή του από τους κανόνες του Π.Ο.Ε. που απαγορεύουν τις επιδοτήσεις. Ως παγκόσμιο δίκτυο, έχουμε ζωτικό ρόλο να παίξουμε στη σύσφιξη των δεσμών μεταξύ τοπικών οργανώσεων που εργάζονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ειρήνη, αλλά και στη στήριξη και διαμόρφωση των αναδυόμενων εννοιών και θεσμών παγκόσμιας διακυβέρνησης.
Εμείς οι Πράσινοι
9.1 Υποστηρίζουμε την ενίσχυση του ρόλου του Ο.Η.Ε. ως παγκόσμιου οργανισμού διαχείρισης συγκρούσεων και ειρηνευτικών αποστολών. Θεωρούμε ότι, εκεί που η πρόληψη αποτυγχάνει, όπως και σε καταστάσεις ολοκληρωτικών και γενικευμένων καταπατήσεων των ανθρώπινων δικαιωμάτων και/ ή γενοκτονιών, η χρήση (στρατιωτικού) καταναγκασμού ενδέχεται να δικαιολογείται μόνο εφόσον δεν υπάρχει άλλος τρόπος για την πρόληψη περαιτέρω καταπατήσεων των ανθρώπινων δικαιωμάτων και μόνο εφόσον ασκείται με εντολή του Ο.Η.Ε. Ακόμη και τότε, πάντως, θεωρούμε ότι κάθε χώρα έχει δικαίωμα να αρνηθεί συνδρομή ή σύμπραξη στην επέμβαση.
9.2 Θα αγωνιστούμε για ενίσχυση της θέσης των χωρών του Νότου στον Ο.Η.Ε., εργαζόμενοι για την κατάργηση του βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας, την αύξηση των χωρών-μελών που συμμετέχουν σ' αυτό και την κατάργηση του θεσμού των μόνιμων μελών.
9.3 Υποστηρίζουμε το προτεινόμενο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Στα εγκλήματα πολέμου, θα πρέπει να συγκαταλέγονται και οι μαζικοί βιασμοί.
9.4 Επιδιώκουμε τον περιορισμό της ισχύος του στρατιωτικο-βιομηχανικού και χρηματοοικονομικού συμπλέγματος με στόχο το δραστικό περιορισμό του εμπορίου οπλικών συστημάτων, τη διασφάλιση διαφάνειας στην παραγωγή τους και την κατάργηση των συγκαλυμένων επιδοτήσεων προς τις στρατιωτικές βιομηχανίες.
9.5 Θα εργαστούμε για έλεγχο και μείωση, με μακροπρόθεσμο στόχο την ολοκληρωτική κατάργηση, του διεθνούς εμπορίου όπλων και την υπαγωγή του υπό τον έλεγχο του Ο.Η.Ε. Περιλαμβάνουμε εδώ και την ολική απαγόρευση των πυρηνικών, βιολογικών και χημικών όπλων, των όπλων απεμπλουτισμένου ουρανίου και των ναρκών κατά προσωπικού.
9.6 Θα βοηθήσουμε να ενισχυθούν τα υπάρχοντα προγράμματα ειρήνης και να δημιουργηθούν νέα, που να καλύπτουν όλες τις πλευρές της οικοδόμησης μιας κουλτούρας ειρήνης. Τα προγράμματα θα περιλαμβάνουν ανάλυση των βαθύτερων αιτίων της βίας, περιλαμβανόμενης της ενδοοικογενειακής βίας, καθώς και το ζήτημα του αμοιβαίου σεβασμού μεταξύ ανδρών και γυναικών. Θα ενισχύσουμε επίσης την εκπαίδευση για μη βίαιη επίλυση συγκρούσεων σε όλα τα επίπεδα.
9.7 Ζητάμε Διεθνές Δικαστήριο για τα εγκλήματα κατά του περιβάλλοντος σε καιρούς συγκρούσεων.
9.8 Θα επιδιώξουμε αναθεώρηση των διεθνών κανόνων στρατιωτικής εμπλοκής ώστε να διασφαλιστεί επαρκής προστασία των φυσικών πόρων κατά τις συγκρούσεις.
9.9 Θα αγωνιστούμε κατά του Εθνικού Πυραυλικού Αμυντικού Προγράμματος των Η.Π.Α., και θα εργαστούμε για την απαλλαγή του Διαστήματος από στρατιωτικές χρήσεις και πυρηνικά.
10. Δρώντας Παγκόσμια
Οι Παγκόσμιοι Πράσινοι αποτελούμε ανεξάρτητες οργανώσεις από διαφορετικούς πολιτισμούς και περιβάλλοντα, μοιραζόμαστε όμως ένα κοινό σκοπό. Για να τον πετύχουμε, αναγνωρίζουμε ότι πρέπει να δράσουμε όχι μόνο τοπικά αλλά και παγκόσμια.
Εμείς οι Πράσινοι
10.1 Θα εργαστούμε με πνεύμα συνεργασίας για να υλοποιήσουμε τη Χάρτα των Παγκόσμιων Πράσινων αναλαμβάνοντας δράση από κοινού για ζητήματα παγκόσμιας σημασίας όποτε αυτό κρίνεται απαραίτητο.
10.2 Θα υποστηρίξουμε την ανάπτυξη πράσινων κομμάτων, πολιτικών κινημάτων και δικτύων νεολαίας σε όλο τον κόσμο.
10.3 Θα βοηθήσουμε, με όποιους τρόπους μας ζητηθεί, άλλα Πράσινα κόμματα και κινήματα. Περιλαμβάνονται εδώ και η παροχή διεθνών παρατηρητών για τη διασφάλιση ελεύθερων και δίκαιων εκλογών, όπως και η ενθάρρυνση ψηφοφόρων να εγγραφούν ως μέλη και να ψηφίσουν Πράσινους στις χώρες τους.
10.4 Θα υιοθετήσουμε και θα θέσουμε σε εφαρμογή και στα δικά μας κόμματα τις δημοκρατικές αρχές που επιδιώκουμε για την ευρύτερη κοινωνία.
10.5 Θα ενεργούμε ως πρότυπο συμμετοχικής δημοκρατίας σε όλα τα επίπεδα της εσωτερικής μας λειτουργίας.
10.6 Θα ενθαρρύνουμε τη συνεργασία μεταξύ των πράσινων κομμάτων όλου του κόσμου για να διασφαλίσουμε ότι τα συμμετέχοντα κόμματα διαθέτουν ενημέρωση και παιδεία, καθώς και τη δυνατότητα να συνδιαμορφώνουν με ίσους όρους τις θέσεις των Πράσινων για τα παγκόσμια ζητήματα.
10.7 Θα ενθαρρύνουμε τα Πράσινα κόμματα να τεθούν στην πρωτοπορία εφαρμογής πολιτικών που εγγυώνται διαφανείς και αποκεντρωμένες δομές, έτσι ώστε πολιτική ισχύς και ευκαιρίες να διαχέονται σε όλα τα μέλη, και να αναπτύξουν νέα πολιτικά μοντέλα με καλύτερη ανταπόκριση στις προκλήσεις της αειφόρου ανάπτυξης και της άμεσης δημοκρατίας.
10.8 Θα αποφύγουμε πηγές χρηματοδοτήσεων που έρχονται σε αντίθεση με τα οράματα και τις αξίες μας.
10.9 Θα αποφύγουμε τη συνεργασία με δικτατορικά καθεστώτα, κλειστές θρησκευτικές ομάδες ή εγκληματικές οργανώσεις, καθώς και με σχήματα που πρόσκεινται σε τέτοιους μηχανισμούς, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ζητήματα δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
10.10 Θα ενισχύσουμε τους δεσμούς μας με τοπικές συλλογικότητες που βρίσκονται κοντά στις ιδέες μας, και με οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών σαν αυτές που κινητοποιήθηκαν στο Σιάτλ. Συναποτελούμε μαζί τους μέρος του διευρυνόμενου ρεύματος εκείνων που συνειδητοποιούν ότι ο σεβασμός για το περιβάλλον, τα κοινωνικά και ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία πρέπει να υπερισχύσει στην οικονομική οργάνωση του πλανήτη.
10.11 Θα υποστηριζόμαστε αμοιβαία σε προσωπικό και πολιτικό επίπεδο με φιλία, αισιοδοξία και καλή διάθεση, χωρίς να παραλείπουμε να χαιρόμαστε όλα όσα κάνουμε.
Τη μετάφραση επιμελήθηκε ο Γιάννης Παρασκευόπουλος σε συνεργασία με τον Μιχάλη Τρεμόπουλο.
Η ελληνική μετάφραση της Παγκόσμιας Χάρτας των Πράσινων είναι μια έκδοση των Οικολόγων Πράσινων.
Κολοκοτρώνη 31 10562 Αθήνα, τηλ. 210 3241001, elxoroi@asda.gr - Φιλίππου 51 54631 Θεσσαλονίκη, τηλ. 2310 222503, ecology-trem@nath.gr
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Τετάρτη 16 Μαρτίου 2011
Τρίτη 15 Μαρτίου 2011
Aνάπτυξη και Περιβάλλον
Tου Aντωνη Kαρκαγιαννη
Tο φυσικό περιβάλλον παρομοιάζεται με επιφάνεια πάνω στην οποία οι άνθρωποι χάραξαν και χαράζουν το πέρασμά τους, την ανάπτυξή τους, την ιστορία τους και ολόκληρο τον πολιτισμό τους, μεταβάλλοντάς το από γεωφυσικό σε γεω-ιστορικό ή γεωπολιτιστικό. Aκόμα και τα αμιγώς πνευματικά επιτεύγματα και οι αρετές διαμορφώθηκαν σε στενή συνάρτηση με το φυσικό περιβάλλον, ορθότερα από τη σχέση του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον.
H ανάγκη για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος ανέκυψε ή έγινε αισθητή τις τελευταίες 5-6 δεκαετίες, στις μέρες μας, όταν αυτή η χάραξη προχώρησε τόσο βαθιά ώστε να απειλεί με καταστροφή την ίδια την επιφάνεια και ό,τι μέχρι τώρα χαράχθηκε πάνω σε αυτήν, δηλαδή τον πολιτισμό μας. Tο περιβάλλον είναι σύνθετο, ενιαίο και αδιαίρετο, ταυτόχρονα γεωφυσικό και γεωϊστορικό ή γεωπολιτισμικό. Oταν απειλείται, απειλείται στο σύνολό του.
H παρομοίωση περιγράφει ικανοποιητικά την αντιφατική σχέση ανάμεσα στο σύνθετο περιβάλλον και στην ανάπτυξη. Eίναι ακριβώς αυτό το σημείο τριβής μεταξύ επιστήμης του περιβάλλοντος και της πολιτικής. H ανάπτυξη τροφοδοτείται αποκλειστικά από το περιβάλλον και με τους ρυθμούς που έχει σήμερα το απειλεί είτε με την εξάντληση των φυσικών πόρων είτε με επιβλαβή υποπροϊόντα. Δεν είναι η καταστροφή που εικάζεται ότι θα επέλθει κάποτε στο μέλλον, αλλά που συντελείται τώρα: H εξάντληση του νερού και άλλων φυσικών πόρων η ατμοσφαιρική ρύπανση, οι κλιματολογικές αλλοιώσεις, τα απορρίμματα και τα βιομηχανικά απόβλητα (ανάμεσα σ’ αυτά και τα πυρηνικά), η καταστροφή των δασών, το φαινόμενο του θεμοκηπίου και άλλα είναι σημερινές ανοιχτές πληγές, προβλήματα που διογκώνονται και οξύνονται ακριβώς με τον ρυθμό της ανάπτυξης. Eπιπλέον: Oπως και η ανάπτυξη είναι κοινωνικά ανισομερής και άδικη, το ίδιο είναι και οι επιπτώσεις της. O Tρίτος Kόσμος είναι ο πιο φτωχός και ταυτόχρονα ο χώρος με την πιο εκτεταμένη καταστροφή του περιβάλλοντος. Kαι το τραγικότερο: Mε σχεδόν ανύπαρκτη θέληση για την προστασία του. Eχει άλλες προτεραιότητες...
Δεν υπήρξε μέχρι σήμερα πολιτική πρόταση για το σταμάτημα της ανάπτυξης ή για τον περιορισμό της με την επιβράδυνση του ρυθμού. Oι δύο βασικές προτάσεις, η φιλελεύθερση και η σοσιαλιστική, τις απολήξεις των οποίων ζούμε και σήμερα, χρονολογούνται από τον προπερασμένο αιώνα, όταν η σχέση περιβάλλοντος και ανάπτυξης ήταν ακόμη ομαλή και ισόρροπη. Kαι οι δύο προτάσεις επιδιώκουν την επιτάχυνση της ανάπτυξης με την πληρέστερη και αποδοτικότερη αξιοποίηση των φυσικών πόρων! O Kάρολος Mαρξ στήριξε ολόκληρη την κριτική του στις αντιθέσεις του καπιταλισμού που παρεμπόδιζαν τότε την ανάπτυξή του προς... την πλήρη καθυπόταξη της Φύσης στις ανάγκες του ανθρώπου!
Δεν επαληθεύτηκε: O καπιταλισμός, χωρίς να τις εξαλείψει, υπερκέρασε τις αντιθέσεις του επιταχύνοντας με την «παγκοσμιοποιημένη» ανάπτυξή του τους ρυθμούς καταστροφής του περιβάλλοντος σε πλανητική κλίμακα.
H πρόταση των οικολόγων για κάποιο είδος «αειφόρου» ανάπτυξης που θα στηριχθεί σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κινείται ακόμη στη σφαίρα της ουτοπίας. Φαίνεται ότι η ανάπτυξη είναι περισσότερο φυσικό φαινόμενο, παρά οικονομικό και κοινωνικό και επιβάλλει η ίδια τα κριτήρια της επιλογής της. Mε άλλα κριτήρια, κοινωνικά, ηθικά ή περιβαλλοντικά, παύει να είναι ανάπτυξη! Yπάρχει εντούτοις ένα πλέγμα νομικών ρυθμίσεων για την προστασία του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα από την πλευρά της Eυρωπαϊκής Eνωσης, η οποία φαίνεται ότι αντιμετωπίζει και τα οξύτερα περιβαλλοντικά προβλήματα. Oι ρυθμίσεις αυτές όμως δεν σηματοδοτούν κάποια διαφορετική επιλογή. Eμφανίζονται εκεί όπου η καταστροφή έχει ήδη χαράξει σαφή όρια.
Πλήρες αδιέξοδο; Πολύ πιθανό. Λέγεται ότι οι άνθρωποι ποτέ δεν έλυσαν τα μεγάλα αδιέξοδα, τα ατομικά και τα συλλογικά. Aπλώς τα βίωσαν και τα βιώνουν. Πολλοί στοχαστές προσπάθησαν και προσπαθούν να χαράξουν τα οικονομικά και κοινωνικά όρια της ανάπτυξης. Πιθανόν τα όρια αυτά να είναι φυσικά: η καταστροφή του περιβάλλοντος...
Tο φυσικό περιβάλλον παρομοιάζεται με επιφάνεια πάνω στην οποία οι άνθρωποι χάραξαν και χαράζουν το πέρασμά τους, την ανάπτυξή τους, την ιστορία τους και ολόκληρο τον πολιτισμό τους, μεταβάλλοντάς το από γεωφυσικό σε γεω-ιστορικό ή γεωπολιτιστικό. Aκόμα και τα αμιγώς πνευματικά επιτεύγματα και οι αρετές διαμορφώθηκαν σε στενή συνάρτηση με το φυσικό περιβάλλον, ορθότερα από τη σχέση του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον.
H ανάγκη για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος ανέκυψε ή έγινε αισθητή τις τελευταίες 5-6 δεκαετίες, στις μέρες μας, όταν αυτή η χάραξη προχώρησε τόσο βαθιά ώστε να απειλεί με καταστροφή την ίδια την επιφάνεια και ό,τι μέχρι τώρα χαράχθηκε πάνω σε αυτήν, δηλαδή τον πολιτισμό μας. Tο περιβάλλον είναι σύνθετο, ενιαίο και αδιαίρετο, ταυτόχρονα γεωφυσικό και γεωϊστορικό ή γεωπολιτισμικό. Oταν απειλείται, απειλείται στο σύνολό του.
H παρομοίωση περιγράφει ικανοποιητικά την αντιφατική σχέση ανάμεσα στο σύνθετο περιβάλλον και στην ανάπτυξη. Eίναι ακριβώς αυτό το σημείο τριβής μεταξύ επιστήμης του περιβάλλοντος και της πολιτικής. H ανάπτυξη τροφοδοτείται αποκλειστικά από το περιβάλλον και με τους ρυθμούς που έχει σήμερα το απειλεί είτε με την εξάντληση των φυσικών πόρων είτε με επιβλαβή υποπροϊόντα. Δεν είναι η καταστροφή που εικάζεται ότι θα επέλθει κάποτε στο μέλλον, αλλά που συντελείται τώρα: H εξάντληση του νερού και άλλων φυσικών πόρων η ατμοσφαιρική ρύπανση, οι κλιματολογικές αλλοιώσεις, τα απορρίμματα και τα βιομηχανικά απόβλητα (ανάμεσα σ’ αυτά και τα πυρηνικά), η καταστροφή των δασών, το φαινόμενο του θεμοκηπίου και άλλα είναι σημερινές ανοιχτές πληγές, προβλήματα που διογκώνονται και οξύνονται ακριβώς με τον ρυθμό της ανάπτυξης. Eπιπλέον: Oπως και η ανάπτυξη είναι κοινωνικά ανισομερής και άδικη, το ίδιο είναι και οι επιπτώσεις της. O Tρίτος Kόσμος είναι ο πιο φτωχός και ταυτόχρονα ο χώρος με την πιο εκτεταμένη καταστροφή του περιβάλλοντος. Kαι το τραγικότερο: Mε σχεδόν ανύπαρκτη θέληση για την προστασία του. Eχει άλλες προτεραιότητες...
Δεν υπήρξε μέχρι σήμερα πολιτική πρόταση για το σταμάτημα της ανάπτυξης ή για τον περιορισμό της με την επιβράδυνση του ρυθμού. Oι δύο βασικές προτάσεις, η φιλελεύθερση και η σοσιαλιστική, τις απολήξεις των οποίων ζούμε και σήμερα, χρονολογούνται από τον προπερασμένο αιώνα, όταν η σχέση περιβάλλοντος και ανάπτυξης ήταν ακόμη ομαλή και ισόρροπη. Kαι οι δύο προτάσεις επιδιώκουν την επιτάχυνση της ανάπτυξης με την πληρέστερη και αποδοτικότερη αξιοποίηση των φυσικών πόρων! O Kάρολος Mαρξ στήριξε ολόκληρη την κριτική του στις αντιθέσεις του καπιταλισμού που παρεμπόδιζαν τότε την ανάπτυξή του προς... την πλήρη καθυπόταξη της Φύσης στις ανάγκες του ανθρώπου!
Δεν επαληθεύτηκε: O καπιταλισμός, χωρίς να τις εξαλείψει, υπερκέρασε τις αντιθέσεις του επιταχύνοντας με την «παγκοσμιοποιημένη» ανάπτυξή του τους ρυθμούς καταστροφής του περιβάλλοντος σε πλανητική κλίμακα.
H πρόταση των οικολόγων για κάποιο είδος «αειφόρου» ανάπτυξης που θα στηριχθεί σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κινείται ακόμη στη σφαίρα της ουτοπίας. Φαίνεται ότι η ανάπτυξη είναι περισσότερο φυσικό φαινόμενο, παρά οικονομικό και κοινωνικό και επιβάλλει η ίδια τα κριτήρια της επιλογής της. Mε άλλα κριτήρια, κοινωνικά, ηθικά ή περιβαλλοντικά, παύει να είναι ανάπτυξη! Yπάρχει εντούτοις ένα πλέγμα νομικών ρυθμίσεων για την προστασία του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα από την πλευρά της Eυρωπαϊκής Eνωσης, η οποία φαίνεται ότι αντιμετωπίζει και τα οξύτερα περιβαλλοντικά προβλήματα. Oι ρυθμίσεις αυτές όμως δεν σηματοδοτούν κάποια διαφορετική επιλογή. Eμφανίζονται εκεί όπου η καταστροφή έχει ήδη χαράξει σαφή όρια.
Πλήρες αδιέξοδο; Πολύ πιθανό. Λέγεται ότι οι άνθρωποι ποτέ δεν έλυσαν τα μεγάλα αδιέξοδα, τα ατομικά και τα συλλογικά. Aπλώς τα βίωσαν και τα βιώνουν. Πολλοί στοχαστές προσπάθησαν και προσπαθούν να χαράξουν τα οικονομικά και κοινωνικά όρια της ανάπτυξης. Πιθανόν τα όρια αυτά να είναι φυσικά: η καταστροφή του περιβάλλοντος...
Οικολογία και πολιτική
Από τον ΘΑΝΑΣΗ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗ
Φιλόσοφος και πρωτοπόρος στοχαστής της πολιτικής οικολογίας, ο 83χρονος σήμερα Αντρέ Γκορζ έδωσε στο περιοδικό «Le Nouvel Observateur» τη συνέντευξη που ακολουθεί.
- Εσείς, που ήσασταν «οικολόγος» πριν επινοηθεί ο όρος, πώς θα ορίζατε την οικολογία;
«Από όλους τους πιθανούς ορισμούς θα προτιμούσα τον λιγότερο επιστημονικό, εκείνον που βρίσκεται στις απαρχές του οικολογικού κινήματος και που λέει ότι οικολογία είναι η φροντίδα για το περιβάλλον ζωής ως καθοριστικό παράγοντα της ποιότητας ζωής και της ποιότητας ενός πολιτισμού. Οι πρώτες μεγάλες εκδηλώσεις αυτής της φροντίδας αναπτύχθηκαν στη Βόρεια Αμερική, έπειτα στην Ιαπωνία, μετά στη Γερμανία, από όπου κέρδισαν και την υπόλοιπη Ευρώπη. Αυτές οι εκδηλώσεις πήραν τη μορφή κινημάτων διαμαρτυρίας -που συχνά κατεστάλησαν βίαια- ενάντια στον σφετερισμό του δημόσιου χώρου από τις μεγάλες βιομηχανίες, τα αεροδρόμια, τους αυτοκινητόδρομους, που έρχονταν να ανατρέψουν, να μπετονοποιήσουν, να ρυπάνουν και να καταστήσουν τεχνητό το λιγοστό "φυσικό" περιβάλλον που απέμενε. Η αντίσταση των κατοίκων σε αυτή την εισβολή στο περιβάλλον ζωής τους δεν ήταν μια απλή "υπεράσπιση της φύσης". Ηταν πάλη ενάντια στην κυριαρχία, ενάντια στην καταστροφή ενός κοινού αγαθού από ιδιωτικές δυνάμεις υποστηριζόμενες από το κράτος, οι οποίες αρνούνταν το δικαίωμα των τοπικών πληθυσμών να επιλέγουν τον δικό τους τρόπο για να συμβιώνουν, να παράγουν και να καταναλώνουν».
- Το 1972 γράφατε: «Η οικολογία είναι μια επιστήμη βαθιά αντικαπιταλιστική και ανατρεπτική». Το ίδιο πιστεύετε και σήμερα;
«Η πολιτική οικολογία δεν μπορεί να είναι κάτι άλλο. Γεννήθηκε το 1972 ακριβώς, μετά από μιαν έκθεση βρετανών επιστημόνων ("Blueprint for Survival") και μιαν έκθεση που συντάχθηκε από τη Λέσχη της Ρώμης. Αυτή υπογράμμιζε την επείγουσα αναγκαιότητα μιας ρήξης με τον βιομηχανισμό και με αυτή τη θρησκεία της ανάπτυξης που είναι σύμφυτη με τον καπιταλισμό. Στο εξαιρετικό βιβλίο "Η βιώσιμη ανάπτυξη", που δημοσίευσαν οι Ντομινίκ Μπουρζ και Ζιλ-Λοράν Ραϊσάκ, διαβάζουμε φράσεις όπως αυτή: "Το εύρος της περιβαλλοντικής μεταβολής καθώς και η εξάντληση των πόρων επιβάλλουν έναν γρήγορο και ριζικό μετασχηματισμό των τρόπων παραγωγής και κατανάλωσης αλλά και της κοινωνικής μας οργάνωσης". Επιβάλλουν μια δραστική μείωση της υλικής παραγωγής και κατανάλωσης. Οπως σημειώνουν όμως οι συγγραφείς του βιβλίου, "η δημιουργία αξίας, όρος του δυναμισμού των κοινωνιών μας, συνδέεται υποχρεωτικά με την αύξηση των ροών ενέργειας και πρώτων υλών". Δεν μπορούμε να έχουμε έναν καπιταλισμό χωρίς ανάπτυξη ούτε βέβαια έναν καπιταλισμό χωρίς ανάπτυξη. Δεν μπορούμε να θέλουμε τη μείωση των ροών υλικών εμπορευμάτων χωρίς να θέλουμε μιαν οικονομία ριζικά διαφορετική από την παρούσα, μιαν οικονομία στην οποία ο πρωταρχικός σκοπός δεν θα είναι το κέρδος και στην οποία ο πλούτος δεν θα εκφράζεται ούτε θα μετριέται με χρηματικούς όρους. Εκείνοι, όπως ο Σερζ Λατούς, που ζητούν τη μείωση της ανάπτυξης δεν θέλουν ούτε τη λιτότητα ούτε τη φτώχεια. Θέλουν πάνω απ' όλα να έρθουν σε ρήξη με τον οικονομισμό, να τραβήξουν την προσοχή μας στο γεγονός ότι στη βάση κάθε κοινωνίας, κάθε οικονομίας, υπάρχει μια μη οικονομία, που αποτελείται από πλούτη τα οποία δεν είναι ανταλλάξιμα, από δώρα χωρίς ανταπόδοση, από ανιδιοτελείς προσφορές, από κοινά αγαθά».
- Η οικολογία είναι κατά τη γνώμη σας φορέας μιας ηθικής;
«Αυτό υποστήριζε ο Χανς Γιόνας όταν έγραφε -υπεραπλουστεύω τις θέσεις του- ότι δεν έχουμε το δικαίωμα να υποθηκεύσουμε τη ζωή των μελλοντικών γενεών υπηρετώντας το δικό μας βραχυπρόθεσμο συμφέρον. Δεν μου αρέσει η καντιανή προσέγγιση του Γιόνας. Αυτός επικαλείται το αίσθημα ευθύνης του καθένα μας, ατομικά. Εγώ δεν βλέπω όμως το πώς οι ατομικές επιλογές θα αλλάξουν "γρήγορα και ριζικά" το μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης. Αυτό το μοντέλο άλλωστε έχει σχεδιαστεί και επιβληθεί ακριβώς για να επεκτείνει την κυριαρχία του κεφαλαίου πάνω στις ανάγκες, τις επιθυμίες, τις σκέψεις, τις προτιμήσεις του καθένα και για να μας κάνει να αγοράζουμε, να καταναλώνουμε, να επιδιώκουμε αυτό που συμφέρει στον καπιταλισμό να παράγει. Πάει πολύς καιρός από τότε που η παραγωγή του αναγκαίου και του ωφέλιμου έπαψε να είναι η κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης. Οι ανάγκες είναι περιορισμένες, οι επιθυμίες και οι φαντασιώσεις δεν είναι. Πρώτα στη δεκαετία του 1920 και έπειτα στη δεκαετία του 1950, η ανάγκη που είχε η βιομηχανία να παράγει περισσότερο ξεπέρασε την ανάγκη των ανθρώπων να καταναλώνουν περισσότερο και υποκίνησε την ανάπτυξη μιας παιδαγωγικής -το μάρκετινγκ, η διαφήμιση- που δημιουργεί νέες ανάγκες στο πνεύμα των ανθρώπων και τους κάνει να αυξάνουν την κατανάλωσή τους. Οι καταναλωτές και η παραγωγή πρέπει να τεθούν στην υπηρεσία του κεφαλαίου και όχι το αντίστροφο. Ο δεσμός ανάμεσα στη δημιουργία αξίας και στη δημιουργία πλούτου διερράγη. Δεν αναγνωρίζεται ως πλούτος παρά μόνον αυτό που μπορεί να εκφραστεί και να μετρηθεί σε χρήμα. Τα κοινά αγαθά προφανώς δεν ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Οι συλλογικές υπηρεσίες πρέπει να καταργηθούν στον βαθμό που φρενάρουν ή εμποδίζουν την αύξηση της ατομικής κατανάλωσης.
Βλέπετε λοιπόν ότι μια ηθική της ευθύνης προϋποθέτει πολλά πράγματα. Προϋποθέτει μια ριζική κριτική των ύπουλων μορφών κυριαρχίας που ασκούνται πάνω μας και μας εμποδίζουν να συγκροτηθούμε σε συλλογικό υποκείμενο που ενώνεται από μια κοινή άρνηση και μια κοινή δράση (...)».
7 - 21/01/2007
Φιλόσοφος και πρωτοπόρος στοχαστής της πολιτικής οικολογίας, ο 83χρονος σήμερα Αντρέ Γκορζ έδωσε στο περιοδικό «Le Nouvel Observateur» τη συνέντευξη που ακολουθεί.
- Εσείς, που ήσασταν «οικολόγος» πριν επινοηθεί ο όρος, πώς θα ορίζατε την οικολογία;
«Από όλους τους πιθανούς ορισμούς θα προτιμούσα τον λιγότερο επιστημονικό, εκείνον που βρίσκεται στις απαρχές του οικολογικού κινήματος και που λέει ότι οικολογία είναι η φροντίδα για το περιβάλλον ζωής ως καθοριστικό παράγοντα της ποιότητας ζωής και της ποιότητας ενός πολιτισμού. Οι πρώτες μεγάλες εκδηλώσεις αυτής της φροντίδας αναπτύχθηκαν στη Βόρεια Αμερική, έπειτα στην Ιαπωνία, μετά στη Γερμανία, από όπου κέρδισαν και την υπόλοιπη Ευρώπη. Αυτές οι εκδηλώσεις πήραν τη μορφή κινημάτων διαμαρτυρίας -που συχνά κατεστάλησαν βίαια- ενάντια στον σφετερισμό του δημόσιου χώρου από τις μεγάλες βιομηχανίες, τα αεροδρόμια, τους αυτοκινητόδρομους, που έρχονταν να ανατρέψουν, να μπετονοποιήσουν, να ρυπάνουν και να καταστήσουν τεχνητό το λιγοστό "φυσικό" περιβάλλον που απέμενε. Η αντίσταση των κατοίκων σε αυτή την εισβολή στο περιβάλλον ζωής τους δεν ήταν μια απλή "υπεράσπιση της φύσης". Ηταν πάλη ενάντια στην κυριαρχία, ενάντια στην καταστροφή ενός κοινού αγαθού από ιδιωτικές δυνάμεις υποστηριζόμενες από το κράτος, οι οποίες αρνούνταν το δικαίωμα των τοπικών πληθυσμών να επιλέγουν τον δικό τους τρόπο για να συμβιώνουν, να παράγουν και να καταναλώνουν».
- Το 1972 γράφατε: «Η οικολογία είναι μια επιστήμη βαθιά αντικαπιταλιστική και ανατρεπτική». Το ίδιο πιστεύετε και σήμερα;
«Η πολιτική οικολογία δεν μπορεί να είναι κάτι άλλο. Γεννήθηκε το 1972 ακριβώς, μετά από μιαν έκθεση βρετανών επιστημόνων ("Blueprint for Survival") και μιαν έκθεση που συντάχθηκε από τη Λέσχη της Ρώμης. Αυτή υπογράμμιζε την επείγουσα αναγκαιότητα μιας ρήξης με τον βιομηχανισμό και με αυτή τη θρησκεία της ανάπτυξης που είναι σύμφυτη με τον καπιταλισμό. Στο εξαιρετικό βιβλίο "Η βιώσιμη ανάπτυξη", που δημοσίευσαν οι Ντομινίκ Μπουρζ και Ζιλ-Λοράν Ραϊσάκ, διαβάζουμε φράσεις όπως αυτή: "Το εύρος της περιβαλλοντικής μεταβολής καθώς και η εξάντληση των πόρων επιβάλλουν έναν γρήγορο και ριζικό μετασχηματισμό των τρόπων παραγωγής και κατανάλωσης αλλά και της κοινωνικής μας οργάνωσης". Επιβάλλουν μια δραστική μείωση της υλικής παραγωγής και κατανάλωσης. Οπως σημειώνουν όμως οι συγγραφείς του βιβλίου, "η δημιουργία αξίας, όρος του δυναμισμού των κοινωνιών μας, συνδέεται υποχρεωτικά με την αύξηση των ροών ενέργειας και πρώτων υλών". Δεν μπορούμε να έχουμε έναν καπιταλισμό χωρίς ανάπτυξη ούτε βέβαια έναν καπιταλισμό χωρίς ανάπτυξη. Δεν μπορούμε να θέλουμε τη μείωση των ροών υλικών εμπορευμάτων χωρίς να θέλουμε μιαν οικονομία ριζικά διαφορετική από την παρούσα, μιαν οικονομία στην οποία ο πρωταρχικός σκοπός δεν θα είναι το κέρδος και στην οποία ο πλούτος δεν θα εκφράζεται ούτε θα μετριέται με χρηματικούς όρους. Εκείνοι, όπως ο Σερζ Λατούς, που ζητούν τη μείωση της ανάπτυξης δεν θέλουν ούτε τη λιτότητα ούτε τη φτώχεια. Θέλουν πάνω απ' όλα να έρθουν σε ρήξη με τον οικονομισμό, να τραβήξουν την προσοχή μας στο γεγονός ότι στη βάση κάθε κοινωνίας, κάθε οικονομίας, υπάρχει μια μη οικονομία, που αποτελείται από πλούτη τα οποία δεν είναι ανταλλάξιμα, από δώρα χωρίς ανταπόδοση, από ανιδιοτελείς προσφορές, από κοινά αγαθά».
- Η οικολογία είναι κατά τη γνώμη σας φορέας μιας ηθικής;
«Αυτό υποστήριζε ο Χανς Γιόνας όταν έγραφε -υπεραπλουστεύω τις θέσεις του- ότι δεν έχουμε το δικαίωμα να υποθηκεύσουμε τη ζωή των μελλοντικών γενεών υπηρετώντας το δικό μας βραχυπρόθεσμο συμφέρον. Δεν μου αρέσει η καντιανή προσέγγιση του Γιόνας. Αυτός επικαλείται το αίσθημα ευθύνης του καθένα μας, ατομικά. Εγώ δεν βλέπω όμως το πώς οι ατομικές επιλογές θα αλλάξουν "γρήγορα και ριζικά" το μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης. Αυτό το μοντέλο άλλωστε έχει σχεδιαστεί και επιβληθεί ακριβώς για να επεκτείνει την κυριαρχία του κεφαλαίου πάνω στις ανάγκες, τις επιθυμίες, τις σκέψεις, τις προτιμήσεις του καθένα και για να μας κάνει να αγοράζουμε, να καταναλώνουμε, να επιδιώκουμε αυτό που συμφέρει στον καπιταλισμό να παράγει. Πάει πολύς καιρός από τότε που η παραγωγή του αναγκαίου και του ωφέλιμου έπαψε να είναι η κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης. Οι ανάγκες είναι περιορισμένες, οι επιθυμίες και οι φαντασιώσεις δεν είναι. Πρώτα στη δεκαετία του 1920 και έπειτα στη δεκαετία του 1950, η ανάγκη που είχε η βιομηχανία να παράγει περισσότερο ξεπέρασε την ανάγκη των ανθρώπων να καταναλώνουν περισσότερο και υποκίνησε την ανάπτυξη μιας παιδαγωγικής -το μάρκετινγκ, η διαφήμιση- που δημιουργεί νέες ανάγκες στο πνεύμα των ανθρώπων και τους κάνει να αυξάνουν την κατανάλωσή τους. Οι καταναλωτές και η παραγωγή πρέπει να τεθούν στην υπηρεσία του κεφαλαίου και όχι το αντίστροφο. Ο δεσμός ανάμεσα στη δημιουργία αξίας και στη δημιουργία πλούτου διερράγη. Δεν αναγνωρίζεται ως πλούτος παρά μόνον αυτό που μπορεί να εκφραστεί και να μετρηθεί σε χρήμα. Τα κοινά αγαθά προφανώς δεν ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Οι συλλογικές υπηρεσίες πρέπει να καταργηθούν στον βαθμό που φρενάρουν ή εμποδίζουν την αύξηση της ατομικής κατανάλωσης.
Βλέπετε λοιπόν ότι μια ηθική της ευθύνης προϋποθέτει πολλά πράγματα. Προϋποθέτει μια ριζική κριτική των ύπουλων μορφών κυριαρχίας που ασκούνται πάνω μας και μας εμποδίζουν να συγκροτηθούμε σε συλλογικό υποκείμενο που ενώνεται από μια κοινή άρνηση και μια κοινή δράση (...)».
7 - 21/01/2007
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΝΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ
(Εισήγηση στην εκδήλωση που οργάνωσε το Δίκτυο Μεσόγειος SOS, οι Πολίτες εν Δράσει και η ΜΚΟ «Αντιγόνη»
στα Χανιά, το Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου 2006)
Ξεκινώντας να μιλήσουμε για εκπαίδευση νέων στη βιωσιμότητα, θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να ξεκαθαρίσουμε τι εννοούμε με τον όρο «βιωσιμότητα».
Ο όρος «βιωσιμότητα» καθιερώθηκε τα τελευταία χρόνια για να ορίσει έναν τρόπο ανάπτυξης μιας κοινωνίας ο οποίος θα είναι βιώσιμος, δηλ. θα έχει μέλλον, δεν θα είναι κοντόφθαλμος αλλά θα αφήνει παρακαταθήκες κι όχι μόνο προβλήματα στις επόμενες γενιές. Ο αγγλικός όρος sustainability στα Ελληνικά μεταφράστηκε με δυο τρόπους, ως «αειφόρος ανάπτυξη» ή ως «βιωσιμότητα».Προτιμούμε σαφώς το δεύτερο όρο γιατί δίνει ξεκάθαρα έναν τόνο επείγοντος, ότι αυτό που διακυβεύεται είναι η ανθρώπινη –κι όχι μόνο- ζωή πάνω σε τούτον τον πλανήτη. Ο άλλος όρος, «αειφόρος ανάπτυξη», δηλ. ανάπτυξη που «αεί φέρει», δηλ. συνεχίζεται για πάντα, έχει δεχτεί σφοδρή κριτική, ότι επιχειρεί μια σύνδεση και διαιώνιση του υπάρχοντος κοινωνικοοικονομικού συστήματος, που βασίζεται στο κέρδος των επιχειρήσεων, εντάσσεται στις λογικές αέναης μεγέθυνσης άρα και καταναλωτισμού κ.ο.κ. Γι’ αυτό επιλέγουμε τον όρο «βιωσιμότητα», ως έναν τρόπο ζωής, οικονομικής και κοινωνικής οργάνωσης που επιτρέπει τη συνέχιση της ανθρώπινης ζωής στη Γη, χωρίς να δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στις άλλες μορφές ζωής και στην οικολογική ισορροπία του πλανήτη.
ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΟΜΩΣ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΝΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ;
Η απάντηση φαίνεται μάλλον απλή. Μέσα από προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης μέσα ή έξω από το σχολείο για τους νέους. Μέσα στο σχολείο μπορεί να γίνουν προγράμματα Π.Ε. στα πλαίσια του αναλυτικού προγράμματος, π.χ. με τον ενδεικτικό τίτλο «Προβλήματα που απειλούν την ανθρώπινη ζωή στη Γη» ή «Μεγάλα Προβλήματα του Πλανήτη». Με βάση αυτά τα αρχικά ερωτήματα μπορεί να γίνει μια πρώτη συζήτηση και διερεύνηση στην τάξη και στον Τύπο, για να καταγραφούν μεγάλα προβλήματα που απειλούν την επιβίωση του ανθρώπου στη Γη. Στη συνέχεια, μπορεί να αξιοποιηθεί η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία, να χωριστούν δηλ. οι μαθητές σε ομάδες που η καθεμιά μελετά συγκεκριμένο πρόβλημα.
Ο στόχος βέβαια δεν μπορεί να είναι μόνο γνωστικός, δηλ. απλά η καταγραφή ενός προβλήματος. Πρέπει μετά την καταγραφή του προβλήματος, η κάθε ομάδα να αναζητήσει τα αίτια και μέσα από γραπτές πηγές και μέσα από ειδικούς. Ποια είναι π.χ. τα αίτια της κλιματικής αλλαγής; Πέρα από ό,τι μας λένε οι ειδικοί και οι πηγές, είναι πολύ σημαντικό οι μαθητές να συγκρίνουν διιστάμενες απόψεις, αναπτύσσοντας έτσι την κριτική τους ικανότητα και εξάγοντας δικά τους συμπεράσματα για το ποια είναι τα πραγματικά αίτια.
Αλλά και πάλι δεν αρκεί να μείνουμε εκεί, στην ανάλυση μόνο της πραγματικότητας. Πρέπει να κάνουμε κάτι για να την αλλάξουμε προς το καλύτερο, αναπτύσσοντας έτσι και την έννοια του ενεργού πολίτη: Συμβουλές για αλλαγή στον προσωπικό τρόπο ζωής του καθενός, παρεμβάσεις με γράμματα προς τον Τύπο και τους αρμόδιους και πολιτικά υπεύθυνους (δημάρχους, πολιτικούς κλπ), ενέργειες δημοσιοποίησης όπως αφίσες, φυλλάδια, διαδηλώσεις, όλα αυτά είναι μέσα σε αυτά που μπορεί να κάνει μια περιβαλλοντική ομάδα.
Στα πλαίσια του επίσημου σχολείου αυτό μπορεί να γίνει μέσα από ένα Πρόγραμμα Π.Ε., τα οποία όμως σήμερα έχουν ελάχιστη χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό, σε αντίθεση με τα χρηματοδοτούμενα από την Ε.Ε., τα οποία όμως σκοντάφτουν συχνά στη μεγάλη γραφειοκρατική διαδικασία, την οποία απεχθάνονται οι εκπαιδευτικοί.
Πολύτιμος βοηθός στην εκπαίδευση νέων στη βιωσιμότητα, τόσο μέσα όσο και έξω από το σχολείο, είναι οι οικολογικές οργανώσεις. Έχουν αναπτύξει πολύ σημαντικά προγράμματα και έχουν δημιουργήσει πολύ σημαντικό υλικό. Δυστυχώς όμως, τα τελευταία χρόνια, μιας και έχουν πέσει και πολλά χρήματα κυρίως από την Ε.Ε. στην Π.Ε., το Υπουργείο Παιδείας αντιμετωπίζει τις οικολογικές οργανώσεις τουλάχιστον με επιφύλαξη αν όχι εχθρικά, με αποκορύφωμα την εγκύκλιο Ευθυμίου (που είναι ακόμη σε ισχύ) που απαγορεύει σε οικολογικές οργανώσεις να δημιουργούν περιβαλλοντικά δίκτυα σχολείων (που ασχολούνται με κοινό θέμα π.χ. το νερό, την ανακύκλωση κλπ), αναγνωρίζοντας μόνο τα δίκτυα που το ίδιο το Υπουργείο δημιουργεί και στα οποία το ίδιο διορίζει την πλειοψηφία του Δ.Σ. τους.
Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στην Π.Ε., τα οποία έρχονται να χειροτερέψουν με την υποχρεωτική επιβολή του προγράμματος της «Ευέλικτης Ζώνης» σε όλα τα σχολεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Κι ενώ κανείς –σχεδόν- δεν είναι εναντίον της ιδέας να υπάρχει μία ζώνη στο ωρολόγιο πρόγραμμα (ένα δίωρο ή τετράωρο τη βδομάδα) που η θεματολογία του να είναι ελεύθερη και να αποφασίζεται από τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς διεξάγοντας π.χ. προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, εν τούτοις η υποχρεωτική επιβολή του από την κυβέρνηση στα πλαίσια ενός γραφειοκρατικού σχεδιασμού, με υποχρέωση αναφοράς στο σχολικό σύμβουλο του θέματος, της μεθόδου που χρησιμοποιούνται κλπ, οδηγεί την εκπαιδευτική κοινότητα να αντιδράσει, μπροστά και στον κίνδυνο να χωριστούν σχολεία κι εκπαιδευτικοί σε «καλούς» και «κακούς», εκείνους που κάνουν κι εκείνους που δεν κάνουν προγράμματα και καταγράφονται κι ελέγχονται από τους σχολικούς συμβούλους.
Παρ’ όλα αυτά, οργανώσεις όπως το Δίκτυο Μεσόγειος SOS , ο Αρχέλων ή η Οικολογική Πρωτοβουλία στα Χανιά, κάνουν εξαιρετική δουλειά με νέους ανθρώπους εντάσσοντάς τους σε μια λογική βιωσιμότητας, με ή χωρίς επίσημη χρηματοδότηση και υποστήριξη. Είναι πολύ σημαντικό ότι πολλοί νέοι συμμετέχουν σε εθελοντικά προγράμματα προστασίας της φύσης, αναπτύσσοντας μια βιώσιμη σχέση με τη φύση.
Το ερώτημα όμως που απομένει είναι τι γίνεται με τις παλιότερες γενιές (κι εδώ υπάρχει ένα σοβαρό κενό εκπαίδευσης) όσο και το τι γίνεται με τους επίσημους φορείς και τους πολιτικά υπεύθυνους, τις εκλεγμένες ηγεσίες, οι οποίες συχνά υποκύπτουν σε μικρά και μεγάλα συμφέροντα που κυριαρχούν στην πολιτική και οικονομική ζωή.
Όταν π.χ. προωθείται από τις κυβερνήσεις των τελευταίων χρόνων στα σχολεία η λογική της ανεύρεσης χορηγών λόγω της έλλειψης κονδυλίων από τον κρατικό προϋπολογισμό, αυτό αναπόφευκτα οδηγεί σε ιδεολογικές εξαρτήσεις: Σε πολλές Πολιτείες των ΗΠΑ τα σχολικά βιβλία της Χημείας είναι χορηγία της Dow Chemical. Τι θα γράφουν αυτά τα βιβλία για τη ρύπανση και τις αιτίες της;
Άρα αυτό που πρέπει να γίνει είναι η στήριξη της εκπαίδευσης των νέων για τη βιωσιμότητα μέσα και έξω από το σχολείο, με τη βοήθεια των οικολογικών οργανώσεων, η στήριξη του δημόσιου σχολείου και των ΜΚΟ και η ανάπτυξη ενός κινήματος στην κοινωνία που θα επιβάλλει την βιωσιμότητα σε όλες τις αποφάσεις, έτσι ώστε η όποια καλή δουλειά μπορεί να γίνει στο σχολείο να μην βρίσκει το τείχος της καθημερινής πραγματικότητας έξω από αυτό.
Φώτης Ποντικάκης
στα Χανιά, το Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου 2006)
Ξεκινώντας να μιλήσουμε για εκπαίδευση νέων στη βιωσιμότητα, θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να ξεκαθαρίσουμε τι εννοούμε με τον όρο «βιωσιμότητα».
Ο όρος «βιωσιμότητα» καθιερώθηκε τα τελευταία χρόνια για να ορίσει έναν τρόπο ανάπτυξης μιας κοινωνίας ο οποίος θα είναι βιώσιμος, δηλ. θα έχει μέλλον, δεν θα είναι κοντόφθαλμος αλλά θα αφήνει παρακαταθήκες κι όχι μόνο προβλήματα στις επόμενες γενιές. Ο αγγλικός όρος sustainability στα Ελληνικά μεταφράστηκε με δυο τρόπους, ως «αειφόρος ανάπτυξη» ή ως «βιωσιμότητα».Προτιμούμε σαφώς το δεύτερο όρο γιατί δίνει ξεκάθαρα έναν τόνο επείγοντος, ότι αυτό που διακυβεύεται είναι η ανθρώπινη –κι όχι μόνο- ζωή πάνω σε τούτον τον πλανήτη. Ο άλλος όρος, «αειφόρος ανάπτυξη», δηλ. ανάπτυξη που «αεί φέρει», δηλ. συνεχίζεται για πάντα, έχει δεχτεί σφοδρή κριτική, ότι επιχειρεί μια σύνδεση και διαιώνιση του υπάρχοντος κοινωνικοοικονομικού συστήματος, που βασίζεται στο κέρδος των επιχειρήσεων, εντάσσεται στις λογικές αέναης μεγέθυνσης άρα και καταναλωτισμού κ.ο.κ. Γι’ αυτό επιλέγουμε τον όρο «βιωσιμότητα», ως έναν τρόπο ζωής, οικονομικής και κοινωνικής οργάνωσης που επιτρέπει τη συνέχιση της ανθρώπινης ζωής στη Γη, χωρίς να δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στις άλλες μορφές ζωής και στην οικολογική ισορροπία του πλανήτη.
ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΟΜΩΣ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΝΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ;
Η απάντηση φαίνεται μάλλον απλή. Μέσα από προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης μέσα ή έξω από το σχολείο για τους νέους. Μέσα στο σχολείο μπορεί να γίνουν προγράμματα Π.Ε. στα πλαίσια του αναλυτικού προγράμματος, π.χ. με τον ενδεικτικό τίτλο «Προβλήματα που απειλούν την ανθρώπινη ζωή στη Γη» ή «Μεγάλα Προβλήματα του Πλανήτη». Με βάση αυτά τα αρχικά ερωτήματα μπορεί να γίνει μια πρώτη συζήτηση και διερεύνηση στην τάξη και στον Τύπο, για να καταγραφούν μεγάλα προβλήματα που απειλούν την επιβίωση του ανθρώπου στη Γη. Στη συνέχεια, μπορεί να αξιοποιηθεί η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία, να χωριστούν δηλ. οι μαθητές σε ομάδες που η καθεμιά μελετά συγκεκριμένο πρόβλημα.
Ο στόχος βέβαια δεν μπορεί να είναι μόνο γνωστικός, δηλ. απλά η καταγραφή ενός προβλήματος. Πρέπει μετά την καταγραφή του προβλήματος, η κάθε ομάδα να αναζητήσει τα αίτια και μέσα από γραπτές πηγές και μέσα από ειδικούς. Ποια είναι π.χ. τα αίτια της κλιματικής αλλαγής; Πέρα από ό,τι μας λένε οι ειδικοί και οι πηγές, είναι πολύ σημαντικό οι μαθητές να συγκρίνουν διιστάμενες απόψεις, αναπτύσσοντας έτσι την κριτική τους ικανότητα και εξάγοντας δικά τους συμπεράσματα για το ποια είναι τα πραγματικά αίτια.
Αλλά και πάλι δεν αρκεί να μείνουμε εκεί, στην ανάλυση μόνο της πραγματικότητας. Πρέπει να κάνουμε κάτι για να την αλλάξουμε προς το καλύτερο, αναπτύσσοντας έτσι και την έννοια του ενεργού πολίτη: Συμβουλές για αλλαγή στον προσωπικό τρόπο ζωής του καθενός, παρεμβάσεις με γράμματα προς τον Τύπο και τους αρμόδιους και πολιτικά υπεύθυνους (δημάρχους, πολιτικούς κλπ), ενέργειες δημοσιοποίησης όπως αφίσες, φυλλάδια, διαδηλώσεις, όλα αυτά είναι μέσα σε αυτά που μπορεί να κάνει μια περιβαλλοντική ομάδα.
Στα πλαίσια του επίσημου σχολείου αυτό μπορεί να γίνει μέσα από ένα Πρόγραμμα Π.Ε., τα οποία όμως σήμερα έχουν ελάχιστη χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό, σε αντίθεση με τα χρηματοδοτούμενα από την Ε.Ε., τα οποία όμως σκοντάφτουν συχνά στη μεγάλη γραφειοκρατική διαδικασία, την οποία απεχθάνονται οι εκπαιδευτικοί.
Πολύτιμος βοηθός στην εκπαίδευση νέων στη βιωσιμότητα, τόσο μέσα όσο και έξω από το σχολείο, είναι οι οικολογικές οργανώσεις. Έχουν αναπτύξει πολύ σημαντικά προγράμματα και έχουν δημιουργήσει πολύ σημαντικό υλικό. Δυστυχώς όμως, τα τελευταία χρόνια, μιας και έχουν πέσει και πολλά χρήματα κυρίως από την Ε.Ε. στην Π.Ε., το Υπουργείο Παιδείας αντιμετωπίζει τις οικολογικές οργανώσεις τουλάχιστον με επιφύλαξη αν όχι εχθρικά, με αποκορύφωμα την εγκύκλιο Ευθυμίου (που είναι ακόμη σε ισχύ) που απαγορεύει σε οικολογικές οργανώσεις να δημιουργούν περιβαλλοντικά δίκτυα σχολείων (που ασχολούνται με κοινό θέμα π.χ. το νερό, την ανακύκλωση κλπ), αναγνωρίζοντας μόνο τα δίκτυα που το ίδιο το Υπουργείο δημιουργεί και στα οποία το ίδιο διορίζει την πλειοψηφία του Δ.Σ. τους.
Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στην Π.Ε., τα οποία έρχονται να χειροτερέψουν με την υποχρεωτική επιβολή του προγράμματος της «Ευέλικτης Ζώνης» σε όλα τα σχολεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Κι ενώ κανείς –σχεδόν- δεν είναι εναντίον της ιδέας να υπάρχει μία ζώνη στο ωρολόγιο πρόγραμμα (ένα δίωρο ή τετράωρο τη βδομάδα) που η θεματολογία του να είναι ελεύθερη και να αποφασίζεται από τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς διεξάγοντας π.χ. προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, εν τούτοις η υποχρεωτική επιβολή του από την κυβέρνηση στα πλαίσια ενός γραφειοκρατικού σχεδιασμού, με υποχρέωση αναφοράς στο σχολικό σύμβουλο του θέματος, της μεθόδου που χρησιμοποιούνται κλπ, οδηγεί την εκπαιδευτική κοινότητα να αντιδράσει, μπροστά και στον κίνδυνο να χωριστούν σχολεία κι εκπαιδευτικοί σε «καλούς» και «κακούς», εκείνους που κάνουν κι εκείνους που δεν κάνουν προγράμματα και καταγράφονται κι ελέγχονται από τους σχολικούς συμβούλους.
Παρ’ όλα αυτά, οργανώσεις όπως το Δίκτυο Μεσόγειος SOS , ο Αρχέλων ή η Οικολογική Πρωτοβουλία στα Χανιά, κάνουν εξαιρετική δουλειά με νέους ανθρώπους εντάσσοντάς τους σε μια λογική βιωσιμότητας, με ή χωρίς επίσημη χρηματοδότηση και υποστήριξη. Είναι πολύ σημαντικό ότι πολλοί νέοι συμμετέχουν σε εθελοντικά προγράμματα προστασίας της φύσης, αναπτύσσοντας μια βιώσιμη σχέση με τη φύση.
Το ερώτημα όμως που απομένει είναι τι γίνεται με τις παλιότερες γενιές (κι εδώ υπάρχει ένα σοβαρό κενό εκπαίδευσης) όσο και το τι γίνεται με τους επίσημους φορείς και τους πολιτικά υπεύθυνους, τις εκλεγμένες ηγεσίες, οι οποίες συχνά υποκύπτουν σε μικρά και μεγάλα συμφέροντα που κυριαρχούν στην πολιτική και οικονομική ζωή.
Όταν π.χ. προωθείται από τις κυβερνήσεις των τελευταίων χρόνων στα σχολεία η λογική της ανεύρεσης χορηγών λόγω της έλλειψης κονδυλίων από τον κρατικό προϋπολογισμό, αυτό αναπόφευκτα οδηγεί σε ιδεολογικές εξαρτήσεις: Σε πολλές Πολιτείες των ΗΠΑ τα σχολικά βιβλία της Χημείας είναι χορηγία της Dow Chemical. Τι θα γράφουν αυτά τα βιβλία για τη ρύπανση και τις αιτίες της;
Άρα αυτό που πρέπει να γίνει είναι η στήριξη της εκπαίδευσης των νέων για τη βιωσιμότητα μέσα και έξω από το σχολείο, με τη βοήθεια των οικολογικών οργανώσεων, η στήριξη του δημόσιου σχολείου και των ΜΚΟ και η ανάπτυξη ενός κινήματος στην κοινωνία που θα επιβάλλει την βιωσιμότητα σε όλες τις αποφάσεις, έτσι ώστε η όποια καλή δουλειά μπορεί να γίνει στο σχολείο να μην βρίσκει το τείχος της καθημερινής πραγματικότητας έξω από αυτό.
Φώτης Ποντικάκης
ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
ΟΙΚΟΝΙΜΙΚΗ ΥΦΕΣΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Οι κίνδυνοι από την έλλειψη δράσης για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών είναι πολύ σοβαρότεροι από την παγκόσμια οικονομική κρίση, προειδοποίησε ο πρώην επικεφαλής της Οικονομικής Υπηρεσίας της βρετανικής κυβέρνησης Σερ Νίκολας Στερν, ζητώντας παράλληλα την έγκριση ενός σχεδίου δημοσιονομικών δαπανών, προσαρμοσμένου ώστε να μειωθούν τα επίπεδα του άνθρακα, εξέφρασε.
Ο Στερν, το 2006 είχε προειδοποιήσει ότι η αδράνεια των κυβερνήσεων απέναντι στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και τις εκπομπές αερίων, τα οποία ευθύνονται για την παγκόσμια υπερθέρμανση, θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομικό πόνο ίσο με την μεγάλη οικονομική ύφεση.
Σήμερα επανερχόμενος στο καυτό ζήτα των κλιματικών αλλαγών κρούει εκ νέου τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι οι συνέπειες από τον κίνδυνο να αγνοήσουμε τις κλιματικές αλλαγές θα είναι πολύ μεγαλύτερες από τις συνέπειες της αδιαφορίας για τους κινδύνους του οικονομικού συστήματος.
Την ώρα που η μια μετά την άλλη οι χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο λαμβάνουν μέτρα για την έξοδο από την κρίση, ο Στερν υποστηρίζει ότι τώρα υπάρχει η ευκαιρία για να προκύψει μια νέα, πιο "πράσινη, απαλλαγμένη από άνθρακα, παγκόσμια τάξη.
Η προειδοποίηση του έρχεται λίγες μέρες μετά τη σύνοδο Ασίας-Ευρώπης (ASEM) στο Πεκίνο, όπου η Κίνα επισήμανε τη δέσμευσή της να αναζητήσει τους όρους εκείνους που θα την οδηγήσουν να υπογράψει μια συμφωνία για μείωση των αερίων του θερμοκηπίου στις κρίσιμες, τελικές συνομιλίες που θα διεξαχθούν στην Κοπεγχάγη στο τέλος του χρόνου.
Συμπίπτουν δε με τις ανησυχίες που εκφράζονται τον τελευταίο καιρό ότι κάποιες χώρες θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν την παγκόσμια οικονομική κρίση ως πρόφαση για να καθυστερήσουν μία συμφωνία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρωθυπουργός της Ιταλίας, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, είπε ότι δέκα ευρωπαϊκές χώρες υποστηρίζουν τις προσπάθειες του να εμποδίσει ένα σχέδιο της Ευρωπαϊκής ‘Ένωσης για την κλιματική αλλαγή ενισχύοντας τις ανησυχίες για τις δράσεις της ΕΕ στο θέμα της παγκόσμιας υπερθέρμανσης.
Όμως ο Στερν εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι στην Κοπεγχάγη όπου θα διεξαχθούν οι τελικές συνομιλίες για ένα σύμφωνο για την περικοπή των εκπομπών κατά 50% μέχρι το 2050, "είναι πολύ πιθανό" να επιτευχθεί μία συμφωνία παρά την ένταση στις συζητήσεις.
"Οι ΗΠΑ και η Κίνα είναι οι ηγέτες για μία παγκόσμια συμφωνία, την οποία θα μπορούσε να ‘σκοτώσει’ είτε ο ένας, είτε ο άλλος, αλλά δεν νομίζω ότι θα το κάνουν", τόνισε ο Στερν, ο οποίος εξέφρασε τη βεβαιότητα του ότι το 12ο πενταετές οικονομικό πρόγραμμα της Κίνας θα εστιάσει σε ανάπτυξη με λιγότερο άνθρακα.
Οι κίνδυνοι από την έλλειψη δράσης για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών είναι πολύ σοβαρότεροι από την παγκόσμια οικονομική κρίση, προειδοποίησε ο πρώην επικεφαλής της Οικονομικής Υπηρεσίας της βρετανικής κυβέρνησης Σερ Νίκολας Στερν, ζητώντας παράλληλα την έγκριση ενός σχεδίου δημοσιονομικών δαπανών, προσαρμοσμένου ώστε να μειωθούν τα επίπεδα του άνθρακα, εξέφρασε.
Ο Στερν, το 2006 είχε προειδοποιήσει ότι η αδράνεια των κυβερνήσεων απέναντι στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και τις εκπομπές αερίων, τα οποία ευθύνονται για την παγκόσμια υπερθέρμανση, θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομικό πόνο ίσο με την μεγάλη οικονομική ύφεση.
Σήμερα επανερχόμενος στο καυτό ζήτα των κλιματικών αλλαγών κρούει εκ νέου τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι οι συνέπειες από τον κίνδυνο να αγνοήσουμε τις κλιματικές αλλαγές θα είναι πολύ μεγαλύτερες από τις συνέπειες της αδιαφορίας για τους κινδύνους του οικονομικού συστήματος.
Την ώρα που η μια μετά την άλλη οι χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο λαμβάνουν μέτρα για την έξοδο από την κρίση, ο Στερν υποστηρίζει ότι τώρα υπάρχει η ευκαιρία για να προκύψει μια νέα, πιο "πράσινη, απαλλαγμένη από άνθρακα, παγκόσμια τάξη.
Η προειδοποίηση του έρχεται λίγες μέρες μετά τη σύνοδο Ασίας-Ευρώπης (ASEM) στο Πεκίνο, όπου η Κίνα επισήμανε τη δέσμευσή της να αναζητήσει τους όρους εκείνους που θα την οδηγήσουν να υπογράψει μια συμφωνία για μείωση των αερίων του θερμοκηπίου στις κρίσιμες, τελικές συνομιλίες που θα διεξαχθούν στην Κοπεγχάγη στο τέλος του χρόνου.
Συμπίπτουν δε με τις ανησυχίες που εκφράζονται τον τελευταίο καιρό ότι κάποιες χώρες θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν την παγκόσμια οικονομική κρίση ως πρόφαση για να καθυστερήσουν μία συμφωνία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρωθυπουργός της Ιταλίας, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, είπε ότι δέκα ευρωπαϊκές χώρες υποστηρίζουν τις προσπάθειες του να εμποδίσει ένα σχέδιο της Ευρωπαϊκής ‘Ένωσης για την κλιματική αλλαγή ενισχύοντας τις ανησυχίες για τις δράσεις της ΕΕ στο θέμα της παγκόσμιας υπερθέρμανσης.
Όμως ο Στερν εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι στην Κοπεγχάγη όπου θα διεξαχθούν οι τελικές συνομιλίες για ένα σύμφωνο για την περικοπή των εκπομπών κατά 50% μέχρι το 2050, "είναι πολύ πιθανό" να επιτευχθεί μία συμφωνία παρά την ένταση στις συζητήσεις.
"Οι ΗΠΑ και η Κίνα είναι οι ηγέτες για μία παγκόσμια συμφωνία, την οποία θα μπορούσε να ‘σκοτώσει’ είτε ο ένας, είτε ο άλλος, αλλά δεν νομίζω ότι θα το κάνουν", τόνισε ο Στερν, ο οποίος εξέφρασε τη βεβαιότητα του ότι το 12ο πενταετές οικονομικό πρόγραμμα της Κίνας θα εστιάσει σε ανάπτυξη με λιγότερο άνθρακα.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)