Α. ΚΕΙΜΕΝΟ
ΗΛΙΑΣ ΖΟΡΖΟΣ - Επάγγελμα: κλαδευτής
Μια ζωή στα αμπέλια, φροντίζει τις κουλούρες σαν παιδιά του. Ένας από τους πιο παλιούς κλαδευτές της Σαντορίνης μάς διηγείται την ιστορία του
Της Μαρίας Χαψούλα (προσαρμοσμένο)
Είναι 67 ετών, απλός, γνήσιος και καλόκαρδος Σαντορινιός. «Δουλεύω στα χωράφια σχεδόν απ' την κοιλιά της μάνας μου», λέει με καμάρι ο κύριος Ηλίας Ζόρζος. «Είμαι καλός αμπελουργός και την εμπειρία μου την έχω αποκτήσει από την πράξη».
Με περηφάνια μάς εξιστορεί και πώς ο προπάππος του έφτιαξε κάναβες για να έχει τη δική του παραγωγή σε τσίπουρο και κρασί. Μας εξήγησε ότι αν και ο πατέρας του ήταν «μάστορας» στα χωράφια, εκείνος είχε καταλάβει από πολύ μικρός ότι το μέλλον ήταν τα αμπέλια. «Είμαι μέσα στα χωράφια όλη μου τη ζωή. Αν και τώρα γέρασα, παλεύω ακόμη όσο μπορώ. Εξήντα επτά ολόκληρα χρόνια καθημερινά εκεί, αλλά δεν γκρινιάζω».
Ο κύριος Ηλίας, εξασκώντας το επάγγελμα του κλαδευτή, μεγάλωσε και σπούδασε τα παιδιά του, τα προίκισε «και έχω κρατήσει κάτι και στην άκρη, ένα κομπόδεμα για την κακιά την ώρα».
Θυμάται πώς φόρτωναν παλιά τα γαϊδουράκια, πηγαινοέρχονταν και μετέφεραν μέσα σε τουλούμια τα σταφύλια και τα κρασιά στο Αθηνιό, για να τα φορτώσουν στα καράβια για την Κωνσταντινούπολη, τη Μάλτα και τη Ρωσία. Μονάδα μέτρησης τότε ήταν τα βουτσιά, τα τουλούμια. Ένα βουτσί σήμερα αντιστοιχεί σε ενάμιση μπουκάλι κρασί. Τα τουλούμια φτιάχνονταν από δέρματα ζώων, τα οποία αφού τα καθάριζαν, τα έβαζαν στο αλάτι για να σφίξουν και να είναι ανθεκτικά.
Αυτό όμως που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ο τρόπος κλαδέματος της γνωστής πια σε όλους κουλούρας. Όπως μας εξηγεί ο κύριος Ηλίας: «Τρεις φορές περισσότερος χρόνος απαιτείται για να κλαδευτούν οι αμπελιές σε σχήμα κουλούρας». Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδοτεί μάλιστα τους παραγωγούς στη Σαντορίνη ώστε να διατηρήσουν αυτόν το μοναδικό και ταυτόχρονα παραδοσιακό τρόπο κλαδέματος. Τα εργαλεία που χρησιμοποιούν οι κλαδευτές είναι απλά: μια μαχαίρα και μια ψαλίδα. Για να προστατεύσουν τα χέρια τους από τα γδαρσίματα τα δένουν με γάζες ή με πανιά.
Το κλάδεμα της κουλούρας μπορεί να γίνει με δύο τρόπους. «Κλαδεύουμε την αμπελιά σχηματίζοντας γύρω-γύρω μικρά κουλουράκια. Όσο πιο μικρά, τόσο καλύτερα. Τα δένουμε χαμηλά ώστε να τα βλέπει ο ήλιος αλλά να μην τα απειλεί ο αέρας. Κάτω από την αμπελιά στηρίζουμε πέτρες ώστε να μην ακουμπήσουν κάτω τα
Β. ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1) Πώς έμαθε το επάγγελμα του κλαδευτή ο κ. Ηλίας και τι κατόρθωσε ασκώντας αυτό;
Μονάδες 2,5
2) Να αναγνωρίσετε το βαθμό στον οποίο βρίσκονται τα επίθετα: απλός, καλός, πολύ μικρός, ανθεκτικά, περισσότερος και να σχηματίσετε τους άλλους βαθμούς.
Μονάδες 2,5
3) Στην πρόταση «Τρεις φορές περισσότερος χρόνος απαιτείται για να κλαδευτούν οι αμπελιές σε σχήμα κουλούρας» να βρείτε τον α΄, το συγκριτικό και τον β΄ όρο σύγκρισης.
Μονάδες 2,5
4) Στις σύνθετες λέξεις καλόκαρδος, αμπελουργός, καθημερινά, κομπόδεμα, πηγαινοέρχονταν να βρείτε το β΄ συνθετικό και να πείτε τι μέρος του λόγου είναι.
Μονάδες 2,5
Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ
Μέσα στην τάξη σας συζητάτε, με αφορμή το παραπάνω κείμενο, για τα κριτήρια βάσει των οποίων οι άνθρωποι επιλέγουν το επάγγελμά τους. Παίρνεται το λόγο και παρουσιάζετε τα κριτήρια με τα οποία εσείς έχετε επιλέξει ή σκέφτεστε να επιλέξετε το επάγγελμα που θα θέλατε να ασκήσετε.
Μονάδες 10
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Πέμπτη 26 Μαΐου 2011
Τρίτη 24 Μαΐου 2011
Κριτήριο Αξιολόγησης Β΄ Γυμνασίου / 6η Ενότητα
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ
Η αντικοινωνική επίδραση της τηλεόρασης
Η τηλεόραση αναστατώνει κατά κάποιο τρόπο τις φυσιολογικές διαδικασί-ες της κοινωνικής μας ζωής. Όταν η προσοχή όλων των μελών της οικογένειας ή της παρέας είναι στραμμένη μπροστά σε μια οθόνη, τότε είναι ελάχιστη η επαφή και η επικοινωνία των ατόμων.
Στις περιπτώσεις που τα άτομα θα μιλήσουν μεταξύ τους, οι κουβέντες τους είναι σύντομες και σχεδόν πάντα αφορούν αυτό που εκείνη τη στιγμή παρακολουθούν. Δεν υπάρχει συνέχεια στη συζήτηση παρά μόνο σύντομα σχόλια ενθουσιασμού ή αποδοκιμασίας σχετικά με τα τεκταινόμενα στην οθόνη.
Ένας παιδίατρος σχολιάζει: «Όπως το φως του χειρουργείου, η τηλεόραση δημιουργεί ένα περιβάλλον το οποίο «επιτίθεται» στο παιδί και το κυριεύει. Το παιδί, για να ανταποκριθεί σε αυτό το περιβάλλον, κατά κάποιο τρόπο μουδιάζει, μειώνει τη δική του ενεργητικότητα, γίνεται παθητικό και μαγνητίζεται από την οθόνη.»
Επίσης, όταν το παιδί καθηλώνεται μπροστά στην τηλεόραση είτε παρακολουθώντας διάφορα προγράμματα είτε παίζοντας για ώρες κάποιο ηλεκτρονικό παιχνίδι, αυτό του αφαιρεί από το χρόνο που θα αφιέρωνε σε άλλες ασχολίες με τους φίλους του ή την οικογένειά του. Παίζει λιγότερο, διαβάζει και κουβεντιάζει λιγότερο, ασχολίες που είναι πολύ σημαντικές στην ανάπτυξη των γλωσσικών ικανοτήτων του παιδιού αλλά και της κοινωνικότητά του.
Δεν υπάρχει, επίσης, αμφιβολία ότι αυτά που βλέπει ένα παιδί στην τηλεόραση διαμορφώνουν εν πολλοίς και την άποψή του για τον κόσμο.
Σύμφωνα με έρευνα του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, το 57% των τηλεοπτικών προγραμμάτων περιέχουν κάποιας μορφής βία που είναι επιβλαβής για την ψυχολογία του παιδιού. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι οι κίνδυνοι από την έκθεση στην τηλεοπτική βία είναι πολλοί, ανάμεσά τους είναι: το παιδί μαθαίνει να συμπεριφέρεται βίαια, γίνεται πιο «αναίσθητο» στις βλαβερές επιδράσεις της βίας και αποκτά φοβίες ότι κάποιο βίαιο γεγονός μπορεί να συμβεί και στο ίδιο.
Η βία που παρουσιάζεται στην τηλεόραση μπορεί να έχει σοβαρό αντίκτυπο στο μυαλό των νεαρών ατόμων. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι ταινίες τρόμου, τα γνωστά μας θρίλερ, μπορεί να οδηγήσουν σε μετατραυματικό στρες στα παιδιά.
Ωστόσο, η βία και ο τρόμος δεν είναι τα μόνα λανθασμένα μηνύματα που προβάλλονται από την τηλεόραση. Δυστυχώς η τηλεόραση προβάλλει δυνατά μηνύματα για όλες σχεδόν τις επιλογές και συμπεριφορές των ανθρώπων.
Β. ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1) Το παραπάνω κείμενο, ποιες αρνητικές επιδράσεις της τηλεόρασης πάνω στο παιδί παρουσιάζει και αναλύει;
Μονάδες 2,5
2) Να εντοπίσετε και να αναγνωρίσετε τις αντωνυμίες στην παρακάτω παράγραφο: «Ένας παιδίατρος σχολιάζει: «Όπως το φως του χειρουργείου, η τηλεόραση δημιουργεί ένα περιβάλλον το οποίο «επιτίθεται» στο παιδί και το κυριεύει. Το παιδί, για να ανταποκριθεί σε αυτό το περιβάλλον, κατά κάποιο τρόπο μουδιάζει, μειώνει τη δική του ενεργητικότητα, γίνεται παθητικό και μαγνητίζεται από την οθόνη.»».
Μονάδες 2,5
3) Να αναγνωρίσετε το συντακτικό ρόλο των αντωνυμιών που εντοπίσατε στην άσκηση 2..
Μονάδες 2,5
4) Να γράψετε από πέντε λέξεις που ανήκουν στην ίδια ετυμολογική οικογένεια με τις παρακάτω λέξεις: κοινωνικής, αποδοκιμασία, επιτίθεται, γλωσσικών, επιδράσεις.
Μονάδες 2,5
Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ
Το κείμενο τελειώνει με την αναφορά σε άλλα αρνητικά μοντέλα ζωής και συμπεριφοράς που προβάλλει και επιβάλλει η τηλεόραση. Να αναλύσετε αυτά τα μοντέλα ζωής και συμπεριφοράς σε ένα κείμενο που πρόκειται να το δημοσιεύσετε στη σχολική σας εφημερίδα.
Μονάδες 10
Η αντικοινωνική επίδραση της τηλεόρασης
Η τηλεόραση αναστατώνει κατά κάποιο τρόπο τις φυσιολογικές διαδικασί-ες της κοινωνικής μας ζωής. Όταν η προσοχή όλων των μελών της οικογένειας ή της παρέας είναι στραμμένη μπροστά σε μια οθόνη, τότε είναι ελάχιστη η επαφή και η επικοινωνία των ατόμων.
Στις περιπτώσεις που τα άτομα θα μιλήσουν μεταξύ τους, οι κουβέντες τους είναι σύντομες και σχεδόν πάντα αφορούν αυτό που εκείνη τη στιγμή παρακολουθούν. Δεν υπάρχει συνέχεια στη συζήτηση παρά μόνο σύντομα σχόλια ενθουσιασμού ή αποδοκιμασίας σχετικά με τα τεκταινόμενα στην οθόνη.
Ένας παιδίατρος σχολιάζει: «Όπως το φως του χειρουργείου, η τηλεόραση δημιουργεί ένα περιβάλλον το οποίο «επιτίθεται» στο παιδί και το κυριεύει. Το παιδί, για να ανταποκριθεί σε αυτό το περιβάλλον, κατά κάποιο τρόπο μουδιάζει, μειώνει τη δική του ενεργητικότητα, γίνεται παθητικό και μαγνητίζεται από την οθόνη.»
Επίσης, όταν το παιδί καθηλώνεται μπροστά στην τηλεόραση είτε παρακολουθώντας διάφορα προγράμματα είτε παίζοντας για ώρες κάποιο ηλεκτρονικό παιχνίδι, αυτό του αφαιρεί από το χρόνο που θα αφιέρωνε σε άλλες ασχολίες με τους φίλους του ή την οικογένειά του. Παίζει λιγότερο, διαβάζει και κουβεντιάζει λιγότερο, ασχολίες που είναι πολύ σημαντικές στην ανάπτυξη των γλωσσικών ικανοτήτων του παιδιού αλλά και της κοινωνικότητά του.
Δεν υπάρχει, επίσης, αμφιβολία ότι αυτά που βλέπει ένα παιδί στην τηλεόραση διαμορφώνουν εν πολλοίς και την άποψή του για τον κόσμο.
Σύμφωνα με έρευνα του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, το 57% των τηλεοπτικών προγραμμάτων περιέχουν κάποιας μορφής βία που είναι επιβλαβής για την ψυχολογία του παιδιού. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι οι κίνδυνοι από την έκθεση στην τηλεοπτική βία είναι πολλοί, ανάμεσά τους είναι: το παιδί μαθαίνει να συμπεριφέρεται βίαια, γίνεται πιο «αναίσθητο» στις βλαβερές επιδράσεις της βίας και αποκτά φοβίες ότι κάποιο βίαιο γεγονός μπορεί να συμβεί και στο ίδιο.
Η βία που παρουσιάζεται στην τηλεόραση μπορεί να έχει σοβαρό αντίκτυπο στο μυαλό των νεαρών ατόμων. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι ταινίες τρόμου, τα γνωστά μας θρίλερ, μπορεί να οδηγήσουν σε μετατραυματικό στρες στα παιδιά.
Ωστόσο, η βία και ο τρόμος δεν είναι τα μόνα λανθασμένα μηνύματα που προβάλλονται από την τηλεόραση. Δυστυχώς η τηλεόραση προβάλλει δυνατά μηνύματα για όλες σχεδόν τις επιλογές και συμπεριφορές των ανθρώπων.
Β. ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1) Το παραπάνω κείμενο, ποιες αρνητικές επιδράσεις της τηλεόρασης πάνω στο παιδί παρουσιάζει και αναλύει;
Μονάδες 2,5
2) Να εντοπίσετε και να αναγνωρίσετε τις αντωνυμίες στην παρακάτω παράγραφο: «Ένας παιδίατρος σχολιάζει: «Όπως το φως του χειρουργείου, η τηλεόραση δημιουργεί ένα περιβάλλον το οποίο «επιτίθεται» στο παιδί και το κυριεύει. Το παιδί, για να ανταποκριθεί σε αυτό το περιβάλλον, κατά κάποιο τρόπο μουδιάζει, μειώνει τη δική του ενεργητικότητα, γίνεται παθητικό και μαγνητίζεται από την οθόνη.»».
Μονάδες 2,5
3) Να αναγνωρίσετε το συντακτικό ρόλο των αντωνυμιών που εντοπίσατε στην άσκηση 2..
Μονάδες 2,5
4) Να γράψετε από πέντε λέξεις που ανήκουν στην ίδια ετυμολογική οικογένεια με τις παρακάτω λέξεις: κοινωνικής, αποδοκιμασία, επιτίθεται, γλωσσικών, επιδράσεις.
Μονάδες 2,5
Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ
Το κείμενο τελειώνει με την αναφορά σε άλλα αρνητικά μοντέλα ζωής και συμπεριφοράς που προβάλλει και επιβάλλει η τηλεόραση. Να αναλύσετε αυτά τα μοντέλα ζωής και συμπεριφοράς σε ένα κείμενο που πρόκειται να το δημοσιεύσετε στη σχολική σας εφημερίδα.
Μονάδες 10
Δευτέρα 23 Μαΐου 2011
Κριτήριο Αξιολόγησης Β΄ Γυμνασίου / 7η Ενότητα
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ
Η εφηβεία αναμφισβήτητα είναι το πιο κρίσιμο στάδιο στην ανθρώπινη πορεία προς την ωριμότητα. Δεν αποτελεί μόνο μία περίοδο γρήγορης σωματικής αλλαγής, αλλά και ένα πολύ σημαντικό στάδιο της προσωπικής και κοινωνικής εξέλιξης του παιδιού. Το ότι τα παιδιά από νωρίς δεν έχουν τον απαραίτητο χρόνο για να αφιερώσουν στον εαυτό τους είναι δίκοπο μαχαίρι: μπορεί ίσως να δαπανούν πέραν του σχολικού χρόνου τους και χρόνο σε άλλες δραστηριότητες και να αποκομίζουν εφόδια για το μέλλον, από την άλλη όμως δεν έχουν το χρόνο να ασχοληθούν με τα συνήθη εφηβικά τους προβλήματα (ανάπτυξη προσωπικότητας, διαμόρφωση χαρακτήρα κ.λπ.), καταστάσεις δηλαδή που θα κληθούν άμεσα να αντιμετωπίσουν σε μεταγενέστερα στάδια της ζωής τους και στις οποίες παραμένει αδιευκρίνιστο αν θα μπορέσουν να αντεπεξέλθουν.
Ο "σχολικός χρόνος" παρουσιάζει σήμερα μία τάση επεκτατισμού εις βάρος του ελεύθερου χρόνου και αυτό δεν αφορά αποκλειστικά τις μεγάλες σχολικές ηλικίες. Ένα τμήμα του μαθητικού πληθυσμού, ακόμη και στην ευαίσθητη ηλικία των 6-12 ετών, τρέχει για να προλάβει το σχολείο, τα φροντιστήρια, τις ξένες γλώσσες, τα μουσικά όργανα, το μπαλέτο κλπ, μηδενίζοντας κάθε πρακτική παιχνιδιού, ανεμελιάς, ξεγνοιασιάς, χαρακτηριστικά γνωρίσματα της παιδικής ηλικίας.
Την τελευταία δεκαετία, η έννοια του σχολικού χρόνο, έχει αποκτήσει μία διπλή διάσταση. Από τη μία ο χρόνο που αφορά τις ώρες που το παιδί παρακολουθεί το υποχρεωτικό σχολικό του πρόγραμμα και από την άλλη ο χρόνος που αφορά τις ώρες που διαθέτει για τις λεγόμενες εξωσχολικές παραεκπαιδευτικές δραστηριότητες όπως π.χ. φροντιστήρια, ωδείο, μπαλέτο κλπ. Οριοθετώντας το χρόνο αυτό, μπορούμε να πούμε ότι ένα μέρος του μαθητικού πληθυσμού, συνήθως με εύρωστα οικονομικά χαρακτηριστικά ή ευρισκόμενο στο Λύκειο, καταναλώνει 8 έως 12 ώρες ημερησίως για τις παραπάνω δραστηριότητες.
Το παιδί, έτσι, μπορεί να εξαρτηθεί άμεσα και απόλυτα από τους οργανωτές του χρόνου του, τους γονείς του, με πιο πιθανό αποτέλεσμα να παρουσιάσει πολύ περισσότερα συμπτώματα ανωριμότητας από τους συνομηλίκους του που έζησαν υπό διαφορετικές συνθήκες. Μπορεί να μην γίνει ρομποτάκι, αλλά υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να μην μπορέσει ποτέ να ανακαλύψει την δική του ταυτότητα και να ανεξαρτοποιηθεί πλήρως από τους γονείς του.
Μία άλλη πιθανή συνέπεια είναι το παιδί αυτό κάποτε να αντιδράσει δυναμικά: να φύγει από το σπίτι, να κάνει τολμηρά πράγματα, κακές παρέες και να διαταραχθεί η σχέση με τους γονείς του. Το πρώτο πράγμα λοιπόν που πρέπει να ελέγχει κάθε γονιός είναι το κατά πόσο οι ασχολίες του παιδιού ευχαριστούν πραγματικά το ίδιο το παιδί.
Συμπερασματικά, καταλήγουμε ότι ο χρόνο είναι ελάχιστος σε σύγκριση με τον επιθυμητό και πως η πλειονότητα των μαθητών δεν είναι ικανοποιημένη με τον τρόπο που δαπανά τις εξωσχολικές ώρες. Γι' αυτό και ζητεί μεγαλύτερη συμμετοχή στην επιλογή των εξωσχολικών δραστηριοτήτων.
"Μάθετε να εμπιστεύεστε τα παιδιά σας. Από την έλλειψη εμπιστοσύνης και πρωτοβουλίας, πηγάζουν όλα τα προβλήματα".
Β. ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1) Ποια διάσταση έχει αποκτήσει η έννοια του «σχολικού χρόνου» σήμερα;
Μονάδες 2,5
2) Να βρείτε τα προθετικά σύνολα και να γράψετε την επιρρηματική τους σημασία στην παράγραφο: «Το παιδί μπορεί να εξαρτηθεί άμεσα… και να ανεξαρτοποιηθεί πλήρως από τους γονείς του.
Μονάδες 2,5
3) Να βρείτε πέντε επιρρήματα στην πρώτη παράγραφο του κειμένου και να γράψετε τι δείχνουν (ποια επιρρηματική σημασία δηλώνουν).
Μονάδες 2,5
4) Να βρείτε τους τρόπους με τους οποίους συνδέονται οι παράγραφοι του κειμένου.
Μονάδες 2,5
Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ
Σε ένα κείμενο-επιστολή προς έναν φίλο σας να εξηγήσετε το πόσο σημαντικός είναι ο ελεύθερος χρόνος για την ομαλή ανάπτυξη των παιδιών και για το πώς πρέπει να αξιοποιείται.
Μονάδες 10
Η εφηβεία αναμφισβήτητα είναι το πιο κρίσιμο στάδιο στην ανθρώπινη πορεία προς την ωριμότητα. Δεν αποτελεί μόνο μία περίοδο γρήγορης σωματικής αλλαγής, αλλά και ένα πολύ σημαντικό στάδιο της προσωπικής και κοινωνικής εξέλιξης του παιδιού. Το ότι τα παιδιά από νωρίς δεν έχουν τον απαραίτητο χρόνο για να αφιερώσουν στον εαυτό τους είναι δίκοπο μαχαίρι: μπορεί ίσως να δαπανούν πέραν του σχολικού χρόνου τους και χρόνο σε άλλες δραστηριότητες και να αποκομίζουν εφόδια για το μέλλον, από την άλλη όμως δεν έχουν το χρόνο να ασχοληθούν με τα συνήθη εφηβικά τους προβλήματα (ανάπτυξη προσωπικότητας, διαμόρφωση χαρακτήρα κ.λπ.), καταστάσεις δηλαδή που θα κληθούν άμεσα να αντιμετωπίσουν σε μεταγενέστερα στάδια της ζωής τους και στις οποίες παραμένει αδιευκρίνιστο αν θα μπορέσουν να αντεπεξέλθουν.
Ο "σχολικός χρόνος" παρουσιάζει σήμερα μία τάση επεκτατισμού εις βάρος του ελεύθερου χρόνου και αυτό δεν αφορά αποκλειστικά τις μεγάλες σχολικές ηλικίες. Ένα τμήμα του μαθητικού πληθυσμού, ακόμη και στην ευαίσθητη ηλικία των 6-12 ετών, τρέχει για να προλάβει το σχολείο, τα φροντιστήρια, τις ξένες γλώσσες, τα μουσικά όργανα, το μπαλέτο κλπ, μηδενίζοντας κάθε πρακτική παιχνιδιού, ανεμελιάς, ξεγνοιασιάς, χαρακτηριστικά γνωρίσματα της παιδικής ηλικίας.
Την τελευταία δεκαετία, η έννοια του σχολικού χρόνο, έχει αποκτήσει μία διπλή διάσταση. Από τη μία ο χρόνο που αφορά τις ώρες που το παιδί παρακολουθεί το υποχρεωτικό σχολικό του πρόγραμμα και από την άλλη ο χρόνος που αφορά τις ώρες που διαθέτει για τις λεγόμενες εξωσχολικές παραεκπαιδευτικές δραστηριότητες όπως π.χ. φροντιστήρια, ωδείο, μπαλέτο κλπ. Οριοθετώντας το χρόνο αυτό, μπορούμε να πούμε ότι ένα μέρος του μαθητικού πληθυσμού, συνήθως με εύρωστα οικονομικά χαρακτηριστικά ή ευρισκόμενο στο Λύκειο, καταναλώνει 8 έως 12 ώρες ημερησίως για τις παραπάνω δραστηριότητες.
Το παιδί, έτσι, μπορεί να εξαρτηθεί άμεσα και απόλυτα από τους οργανωτές του χρόνου του, τους γονείς του, με πιο πιθανό αποτέλεσμα να παρουσιάσει πολύ περισσότερα συμπτώματα ανωριμότητας από τους συνομηλίκους του που έζησαν υπό διαφορετικές συνθήκες. Μπορεί να μην γίνει ρομποτάκι, αλλά υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να μην μπορέσει ποτέ να ανακαλύψει την δική του ταυτότητα και να ανεξαρτοποιηθεί πλήρως από τους γονείς του.
Μία άλλη πιθανή συνέπεια είναι το παιδί αυτό κάποτε να αντιδράσει δυναμικά: να φύγει από το σπίτι, να κάνει τολμηρά πράγματα, κακές παρέες και να διαταραχθεί η σχέση με τους γονείς του. Το πρώτο πράγμα λοιπόν που πρέπει να ελέγχει κάθε γονιός είναι το κατά πόσο οι ασχολίες του παιδιού ευχαριστούν πραγματικά το ίδιο το παιδί.
Συμπερασματικά, καταλήγουμε ότι ο χρόνο είναι ελάχιστος σε σύγκριση με τον επιθυμητό και πως η πλειονότητα των μαθητών δεν είναι ικανοποιημένη με τον τρόπο που δαπανά τις εξωσχολικές ώρες. Γι' αυτό και ζητεί μεγαλύτερη συμμετοχή στην επιλογή των εξωσχολικών δραστηριοτήτων.
"Μάθετε να εμπιστεύεστε τα παιδιά σας. Από την έλλειψη εμπιστοσύνης και πρωτοβουλίας, πηγάζουν όλα τα προβλήματα".
Β. ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1) Ποια διάσταση έχει αποκτήσει η έννοια του «σχολικού χρόνου» σήμερα;
Μονάδες 2,5
2) Να βρείτε τα προθετικά σύνολα και να γράψετε την επιρρηματική τους σημασία στην παράγραφο: «Το παιδί μπορεί να εξαρτηθεί άμεσα… και να ανεξαρτοποιηθεί πλήρως από τους γονείς του.
Μονάδες 2,5
3) Να βρείτε πέντε επιρρήματα στην πρώτη παράγραφο του κειμένου και να γράψετε τι δείχνουν (ποια επιρρηματική σημασία δηλώνουν).
Μονάδες 2,5
4) Να βρείτε τους τρόπους με τους οποίους συνδέονται οι παράγραφοι του κειμένου.
Μονάδες 2,5
Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ
Σε ένα κείμενο-επιστολή προς έναν φίλο σας να εξηγήσετε το πόσο σημαντικός είναι ο ελεύθερος χρόνος για την ομαλή ανάπτυξη των παιδιών και για το πώς πρέπει να αξιοποιείται.
Μονάδες 10
Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου 2011
ΤΕΣΤ ΣΤΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΩΝ 2
ΘΕΜΑΤΑ
1Ο Να βρείτε τον τρόπο ανάπτυξης της παρακάτω παραγράφου
Η παρατήρηση για το ρόλο που επιτελεί το σχολείο στην πληροφόρηση των μαθητών είναι σίγουρα αξιοπρόσεκτη. Δεν αληθεύει όμως στη δική μας εποχή. Γιατί σήμερα και τα παιδιά είναι πολύ διαφορετικά από άλλοτε και ο αέρας, το «κλίμα» του σχολείου έχει αλλάξει. Παλαιότερα ο μαθητής περίμενε να φωτιστεί αποκλειστικά και μόνο από το Δάσκαλό του. Σήμερα οι πηγές των πληροφοριών έχουν πολλαπλασιαστεί σε βαθμό εκπληκτικό και οι αγωγοί τους, η εφημερίδα, το περιοδικό, το ραδιόφωνο, η τηλεόραση, το ίντερνετ, ρέουν μέσα στο σπίτι. Μπορεί λοιπόν ο μαθητής, ανάλογα με τη δύναμη και την όρεξή του, να προμηθεύεται ελεύθερα και απεριόριστα «ειδήσεις» από όλες τις περιοχές της ανθρώπινης περιέργειας.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2ο Να αναπτύξετε σε μία παράγραφο 80 περίπου λέξεων τη φράση: «Οι γονείς στις μέρες μας αναγκάζονται να κάνουν ολοένα και περισσότερα πράγματα και να απουσιάζουν από το σπίτι»
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
ΤΕΣΤ ΣΤΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΩΝ
ΤΕΣΤ
ΤΜΗΜΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:
ΘΕΜΑΤΑ
Α. Να βρείτε τον τρόπο ανάπτυξης της παραγράφου που ακολουθεί:
«Η ζωή στα μεγάλα αστικά κέντρα διαφέρει από τη ζωή στις μικρότερες πόλεις. Και αυτό διότι στις μεγαλουπόλεις, σε αντίθεση με τις μικρότερες πόλεις, οι ρυθμοί ζωής είναι εξοντωτικοί, δεδομένου ότι σπαταλείται πολύς χρόνος, όπως ο χρόνος για να πας στη δουλειά σου ή για να φέρεις εις πέρας τις καθημερινές σου υποχρεώσεις. Επίσης, στις μεγαλουπόλεις έχει χαθεί η επαφή με τη φύση, καθώς και η ανθρώπινη επαφή. Το αποτέλεσμα είναι τα μεγάλα αστικά κέντρα να δημιουργούν συνθήκες ζωής, οι οποίες κάθε άλλο παρά ποιότητα προσφέρουν στη ζωή μας.»
Απάντηση:…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Μονάδες 10
Β. Να αναπτύξετε σε μία παράγραφο 100 περίπου λέξεων τη φράση:
«Το μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης πολλών περιοχών της χώρας μας επιβάρυνε επικίνδυνα το φυσικό περιβάλλον»
Απάντηση:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Μονάδες 10
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ
ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΡΑΣΣΑΣ
3η ΕΝΟΤΗΤΑ / ΦΙΛΙΑ
Τι πρέπει να προσέχουμε σε μια φιλία
Δύσκολα μπορεί κάποιος να εξαντλήσει μέσα σε μια κόλλα χαρτί τη σημασία που έχει η φιλία για τη ζωή μας. Η φιλία αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας και της δίνει περιεχόμενο, ουσία, γεύση, νόημα… Για το λόγο αυτό οφείλουμε να προσέχουμε πολύ τη συμπεριφορά μας απέναντι στους άλλους, αν θέλουμε να τους κάνουμε φίλους ή να διατηρήσουμε τις φιλίες που έχουμε. Αυτό που πρέπει πρωταρχικά να κάνουμε είναι μια αυτοεξέταση, να εξετάσουμε δηλαδή μέσα μας για να κατανοήσουμε το τι ζητάμε και το τι επιδιώκουμε από μια φιλία.
Στη συνέχεια οφείλουμε να εξετάσουμε τη στάση μας προς τους άλλους. Οφείλουμε δηλαδή να δεχθούμε ότι οι άλλοι έχουν το δικαίωμα να είναι διαφορετικοί από εμάς. Εάν απαιτούμε οι άλλοι να έχουν τις ίδιες προσεγγίσεις, πεποιθήσεις και συμπεριφορά όπως εμείς, τότε είναι πολύ πιθανό να απωθήσουμε μακριά μας ανθρώπους που θα ήταν πολύ καλοί φίλοι. Με το να αποδεχθούμε ότι οι άλλοι μπορούν να είναι διαφορετικοί από εμάς, ανοίγουμε νέους δρόμους για φιλίες και σχέσεις που φέρνουν μια νέα πνοή στη ζωή μας.
Επίσης, καλό είναι να προσέχουμε και τη συμπεριφορά μας προς τους άλλους. Πρέπει να σκεφτούμε πώς εμείς θέλουμε να μας συμπεριφέρονται οι άλλοι. Θα πρέπει να προσφέρουμε προς τους άλλους την ίδια συμπεριφορά που θα θέλαμε και εμείς από τους αυτούς.
Παράλληλα, δεν πρέπει να είμαστε ανυπόμονοι και να περιμένουμε άμεσα αποτελέσματα. Οι καλές φιλίες δεν κτίζονται μέσα σε μια νύκτα. Μην έχετε την εντύπωση ότι επειδή θα πείτε τα πιο εμπιστευτικά πράγματα ή τα μυστικά σας σε κάποιον από τις πρώτες μέρες ότι αυτό θα δημιουργήσει μια καλή φιλία. Αυτό ίσως ακόμη να απωθήσει μακριά ένα πιθανό φίλο. Είναι χρονοβόρα η διαδικασία για να κάνετε ένα φίλο. Αρχίστε με προσεκτικά βήματα, δώστε στη σχέση χρόνο να αναπτυχθεί, μοιραστείτε αρχικά πράγματα ή μυστικά που για σας δεν έχουν τόση μεγάλη σημασία για να μπορέσετε να αντιληφθείτε καλύτερα τη δυναμική της σχέσης και μετά προχωρείτε σε πιο σημαντικά βήματα.
Τέλος, πρέπει να αποφεύγουμε την κριτική για τους άλλους. Εάν κάνετε συχνά κριτική, και μάλιστα κακοπροαίρετη, δηλαδή σχόλια σχετικά με τις αποτυχίες, τις αδυναμίες ή τις ανεπάρκειες άλλων ανθρώπων, τότε πιθανόν να δημιουργήσετε ένα αίσθημα ανασφάλειας σε αυτόν που σας ακούει. Σκεφτείτε απλά ότι την ώρα που εσείς κάνετε κριτική, ίσως να περνά από το μυαλό του, η σκέψη ότι όπως κάνετε κριτική και πικρόχολα σχόλια για τους άλλους, θα κάνετε το ίδιο και για αυτόν αργότερα. Κατά τον ίδιο τρόπο πρέπει να αποφεύγουμε το κουτσομπολιό. Οι άλλοι που σας ακούν να κουτσομπολεύετε και να σχολιάζετε τις δοκιμασίες ή τα βάσανα που είχατε με άλλους ανθρώπους στη ζωή σας, είναι δυνατόν να χάσουν την εμπιστοσύνη που έχουν προς εσάς.
Β. ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1) Σύμφωνα με το κείμενο, τι πρέπει να προσέχουμε και τι να αποφεύγουμε στη συμπεριφορά μας προς τους άλλους, έτσι ώστε να δημιουργήσουμε σωστές φιλίες;
Μονάδες 2,5
2) Στην παράγραφο: «Στη συνέχεια οφείλουμε να εξετάσουμε τη στάση μας προς τους άλλους… που φέρνουν μια νέα πνοή στη ζωή μας», να βρείτε τα ρήματα και τη φωνή στην οποία βρίσκονται.
Μονάδες 2,5
3) Να εντοπίσετε στις δύο πρώτες παραγράφους πέντε ρήματα της α΄ συζυγίας και πέντε της β΄ συζυγίας.
Μονάδες 2,5
4) Να εντοπίσετε πέντε σύνθετες λέξεις, να βρείτε το α΄ συνθετικό τους και να γράψετε τι μέρος του λόγου είναι αυτό.
Μονάδες 2,5
Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ
Να γράψετε μια επιστολή προς έναν φίλο σας, στην οποία θα του εξηγείτε για ποιους λόγους, κατά τη γνώμη σας οι φιλίες περνούν κρίση στις μέρες μας.
Μονάδες 10
2η ΕΝΟΤΗΤΑ / ΥΠΕΡΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟΙ ΓΟΝΕΙΣ
2Ο ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ
Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια
Το πορτρέτο του υπερπροστατευτικού γονιού είναι λίγο πολύ γνωστό σε όλους: πρόκειται για το γονιό που τρέχει πίσω από το παιδί του και του βάζει χίλιες δυο απαγορεύσεις και κανόνες για να το προστατέψει, να το προφυλάξει, να σιγουρευτεί ότι δε θα πάθει κάτι κακό.
Όταν ο γονιός δεν αφήνει το παιδί του να παίξει στην παιδική χαρά από φόβο μήπως πέσει και χτυπήσει, του στερεί πολύ περισσότερα πράγματα απ' ότι θα του στερούσε ένα χτύπημα, μια μελανιά ή, στη χειρότερη περίπτωση, ένα σπασμένο χέρι ή πόδι: ο γονιός στερεί από το παιδί του την ευκαιρία να αναπτύξει φυσικές δεξιότητες (τρέξιμο, σκαρφάλωμα, πώς να κάνει κούνια) αλλά και πώς ν' αναπτύξει κοινωνικές δεξιότητες και να συναναστρέφεται με τους συνομήλικους, μια που στις μικρές ηλικίες συνδέονται και συχνά αναπτύσσονται παράλληλα. Έτσι, το παιδάκι που κάθεται παράμερα στην παιδική χαρά και κρυφοκοιτάζει τα άλλα παιδιά να παίζουν χωρίς αυτό να συμμετέχει, μοιραία είναι αποκλεισμένο από αυτόν τον κοινωνικό κύκλο, αφού του λείπει η ικανότητα και το ενδιαφέρον που συνδέει τα υπόλοιπα παιδιά. Αργότερα στη ζωή του, λόγω έλλειψης ικανοτήτων, αυτό το παιδί είναι πολύ πιθανό ν' αποφεύγει τις αθλητικές δραστηριότητες.
Ένα άλλο παράδειγμα: μια μαμά μπαινοβγαίνει σε ένα γυμναστήριο, παρακολουθεί την κόρη της σε κάποιο άθλημα και βλέπει ότι έχει δυσκολία ή φοβάται ότι είναι επικίνδυνο κι επεμβαίνει στα καθήκοντα του γυμναστή για να του υποδείξει τη δουλειά του. Η μαμά αυτή, όχι μόνο δε σέβεται τον επαγγελματία και την κατάρτισή του, αλλά κάνει κακό και στην κόρη της: της μαθαίνει ότι στα δύσκολα θα μπορεί πάντα να ξεγλιστρήσει και να ξεφύγει, αφού θα περιμένει να έρθει ο γονιός της να τη «σώσει» από τη δύσκολη κατάσταση.
Πέρα όμως από την υπερπροστασία στον τομέα της φυσικής και σωματικής κατάστασης, οι γονείς μπορεί να είναι ιδιαίτερα προστατευτικοί και σχετικά με τον συναισθηματικό κόσμο του παιδιού. Ο γονιός που αλλάζει γυμναστήριο, σχολή χορού ή φροντιστήριο στο παιδί του επειδή δεν αρίστευσε ή δεν πήρε βραβείο, το κάνει για να μην πληγώσει τα αισθήματα του παιδιού του. Κι ενώ εκείνη την ώρα υπάρχει η πιθανότητα όντως να μην πληγώσει τα αισθήματά του (ούτε αυτό όμως είναι σίγουρο, γιατί τα παιδιά γνωρίζουν πολύ καλά τι συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις και νιώθουν άσχημα), στη συνέχεια είναι σίγουρο ότι θα υπάρξουν ευκαιρίες για να πληγωθεί το παιδί και ο γονιός δεν θα μπορεί να κάνει τίποτα.
Και βέβαια οι γονείς θα πρέπει να προστατεύουν και να φροντίζουν τα παιδιά τους. Όμως, αυτό θα πρέπει να γίνεται με μέτρο και με συναίσθηση του τι άλλο στερούν από το παιδί όταν δεν του επιτρέπουν διάφορα πράγματα ή όταν παρεμβαίνουν άκριτα. Όλα τα παιδιά χρειάζονται ευκαιρίες να εξερευνήσουν τον φυσικό και τον συναισθηματικό κόσμο γύρω τους, χωρίς τη συνεχή παρέμβαση των γονιών τους, προκειμένου να αποκτήσουν σιγουριά, αυτοπεποίθηση, υπευθυνότητα χαρακτηριστικά που θα τους ακολουθούν μια ζωή.
(Από την εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 2005)
Β. ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1) Σε ποιους τομείς οι γονείς είναι υπερπροστατευτικοί απέναντι στα παιδιά τους;
Μονάδες 2,5
2) Να δώσετε πλαγιότιτλους στις παραγράφους του κειμένου.
Μονάδες 2,5
Μονάδες 2,5
3) Στο παρακάτω απόσπασμα να βρείτε τα ρήματα που βρίσκονται στην οριστική και στη συνέχεια να ονομάσετε τη χρονική τους βαθμίδα (παρόν, παρελθόν, μέλλον)
«Ένα άλλο παράδειγμα: μια μαμά μπαινοβγαίνει σε ένα γυμναστήριο, παρακολουθεί την κόρη της σε κάποιο άθλημα και βλέπει ότι έχει δυσκολία ή φοβάται ότι είναι επικίνδυνο κι επεμβαίνει στα καθήκοντα του γυμναστή για να του υποδείξει τη δουλειά του. Η μαμά αυτή, όχι μόνο δε σέβεται τον επαγγελματία και την κατάρτισή του, αλλά κάνει κακό και στην κόρη της: της μαθαίνει ότι στα δύσκολα θα μπορεί πάντα να ξεγλιστρήσει και να ξεφύγει, αφού θα περιμένει να έρθει ο γονιός της να τη «σώσει» από τη δύσκολη κατάσταση.» Μονάδες 3
4) Στις σύνθετες λέξεις μπαινοβγαίνει, κρυφοκοιτάζει: να βρείτε το α΄ και β΄ συνθετικό τους και πώς συνδυάζονται αυτά για να δώσουν τη σημασία των σύνθετων λέξεων;
Μονάδες 2
Μονάδες 2
Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ
Το κείμενο που διαβάσατε αναφέρεται στην υπερπροστατευτικότητα των γονέων. Εκτός από το πρόβλημα αυτό, ποια άλλα προβλήματα ενδέχεται να αντιμετωπίζει ένα παιδί μέσα στην οικογένειά του;
Το κείμενό σας υποθέστε πως πρόκειται να δημοσιευτεί στη σχολική σας εφημερίδα.
Μονάδες 10
Μονάδες 10
1η ΕΝΟΤΗΤΑ / ΕΘΙΜΑ
1ο ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ
Έθιμα της Φλώρινας
Σήμα κατατεθέν της Φλώρινας είναι οι Χριστουγεννιάτικες Φωτιές. Ένα έθιμο που χάνεται στα βάθη των αιώνων. Κάθε γενιά το περιέλαβε με περισσή αγάπη και το προσάρμοσε στα χρόνια τα δικά της, αναβιώνοντάς το. Το έθιμο αυτό είναι κομμάτι της ζωής του κάθε Φλωρινιώτη. Μπορεί να έχει τις ρίζες του σε παγανιστικές εκδηλώσεις, στη λατρεία του ηλίου, στις μέρες μας όμως είναι γερά συνυφασμένο με τη φωτιά που άναψαν οι βοσκοί στο μικρούλη Χριστό και με την αναγγελία της γέννησης του Σωτήρα του ανθρώπου. Γι' αυτό και μόλις σημάνει μεσάνυκτα 23 προς 24 Δεκεμβρίου, παραμονή Χριστουγέννων, κάθε γειτονιά της Φλώρινας ρίχνεται στο δικό της αδιάκοπο αγώνα...
Η προετοιμασία για το άναμμα της Φωτιάς κρατάει μήνες .Ομάδες παιδιών - αφού επιλέξουν ένα ασφαλές μέρος φύλαξης - αποθηκεύουν τόνους ξύλα και κέδρα που κόβουν από το βουνό . Για κάθε βάρδια υπάρχει και ο υπεύθυνος φύλαξης των ξύλων της γειτονιάς...Γιατί αλίμονο!...Καιροφυλαχτούν τα παιδιά άλλης γειτονιάς, που ετοιμάζονται να κλέψουν τα ξύλα -ας μην ξεχνάμε πως οι κάτοικοι της περιοχής είναι φύλο δωρικό - και ντροπή μεγάλη σ' αυτόν που δε θα καταφέρει να περισώσει την τιμή της γειτονιάς...και έπαινος σ' αυτούς που θα κλέψουν τα κέδρα χωρίς να τους πάρει κανείς είδηση. Μόνο αντίποινα, όπως στην αρχαία Σπάρτη, δεν έχουμε πια, Γιατί παλαιότερα, λένε, ούτε σχολείο δεν τολμούσαν να πάνε οι ανίκανοι σκοποί-φύλακες...
Κάθε πρωτοχρονιά έχετε την ευκαιρία να διασκεδάσετε και να ξετρελαθείτε με ένα έθιμο τόσο παλαιό, όσο και οι διονυσιακές λατρείες, που ήταν αναπόσπαστο κομμάτι του τρόπου ζωής των κατοίκων. Άλλοι λένε ότι τα Μπαμπάρια, όπως λέγονται, έχουν ρωμαϊκή προέλευση. Αυτό όμως που έχει σημασία είναι ότι τα Μπαμπάρια υμνούν το ξύπνημα της γης και την καρποφορία. Πρωτοχρονιά… Κεντρικός ήρωας του δρώμενου είναι η νύφη-γυναίκα, σύμβολο της γονιμότητας και σκοπός η απαγωγή της από τους "κακούς" ... Οι συμμετέχοντες είναι άνδρες μεταμφιεσμένοι. Οι στολές και οι προσωπίδες είναι από προβιές αρνιού. Για να είναι πιο τρομακτικοί προσθέτουν φασόλια γίγαντες για δόντια και κόκκινες στεγνές πιπεριές. Η ομάδα αποτελείται από 10-15 νέους του χωριού, που φορούν τη λινή πουκαμίσα, αμάνικο γιλέκο και μαύρες υφαντές περικνημίδες, την προβιά, ζώνονται στη μέση τους μεγάλα κουδούνια - από αγελάδες- και κρατούν χοντρά ξύλα - πατερίτσες. Κάθε μέλος επιφορτίζεται και από ένα καθήκον: εμπροσθοφυλακή, οπισθοφυλακή, πλαϊνή φύλαξη της νύφης. Και όλα αυτά γιατί καραδοκούν οι "κακοί" , τους οποίους πρέπει να ξεφύγουν, και φυσικά ο καμπούρης!
Πρέπει να παραδώσουν τη νύφη σώα και ανέγγιχτη στον γαμπρό. Στο δρώμενο παρουσιάζονται ασφαλώς ο παππούς, η γριά (μπάμπω), ο παπάς με το θυμιατό, ο γιατρός με τα γιατρικά του και ο κουρελής-πειραχτήρι της νύφης (ο καμπούρης).
Η νύφη, είναι ένας άνδρας με τοπική νυφιάτικη ενδυμασία - κάθε χρονιά φορά ρούχα μιας άτεκνης γυναίκας του χωριού για να κυοφορήσει- και κουδουνάκια αλόγου. Η ομάδα μπαινοβγαίνει στις αυλές των σπιτιών και οι νοικοκυραίοι οφείλουν να συνδράμουν στην παρέα το 1/10 της σοδειάς τους σε τσίπουρο, χοιρινό κρέας, λουκάνικα, κρεμμύδι, ψωμί και κρασί... Υπό τους ήχους της γκάιντας, του νταουλιού και της φλογέρας φτάνουμε στο αποκορύφωμα, που είναι το ξυλοφόρτωμα των "μνηστήρων" της νύφης και του καμπούρη, στο βαθμό που για πολλές μέρες οι νέοι είναι μαυρισμένοι από το ξύλο και ανίκανοι - τάχα μου! - να δουλέψουν...
Β. ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1) Στο κείμενο περιγράφονται δύο έθιμα της Φλώρινας. Ποια είναι αυτά και ποιες είναι οι ιστορικές τους ρίζες; (Μονάδες 2,5)
2) Να βρείτε τα υποκείμενα των ρημάτων στο παρακάτω χωρίο: «Οι συμμετέχοντες είναι άνδρες μεταμφιεσμένοι. Οι στολές και οι προσωπίδες είναι από προβιές αρνιού. Για να είναι πιο τρομακτικοί προσθέτουν φασόλια γίγαντες για δόντια και κόκκινες στεγνές πιπεριές.» (Μονάδες 2,5)
3) Με ποιον τρόπο αναπτύσσεται η παράγραφος: «Κάθε Πρωτοχρονιά…. Και όλα αυτά γιατί καραδοκούν οι "κακοί" και φυσικά ο καμπούρης! (Μονάδες 2,5)
4) Να εντοπίσετε πέντε λέξεις με λαϊκά αχώριστα μόρια και πέντε με λόγια αχώριστα μόρια. (Μονάδες 2,5)
Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ
Σε ένα κείμενο, που πρόκειται να δημοσιευτεί στη σχολική σας εφημερίδα, περιγράψτε κάποιο έθιμο στο οποίο συμμετείχατε ή παρακολουθήσατε, καθώς και τα συναισθήματα που νιώσατε. (Μονάδες 10)
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)